Gijzeling in café schokt Australië

Australië hield al langer rekening met aanslag op eigen bodem door actieve deelname aan strijd tegen IS in Irak.

Een vrouw rent het café in Sydney uit waar een gijzeling plaatsvindt. Ze wordt opgevangen door een agent. Foto AP

Australië verkeert in shock nadat een gewapende man vanochtend klanten en bediening van een café in hartje Sydney in gijzeling heeft genomen. Ooggetuigen melden dat een gemaskerde man met een rugzak rond kwart voor tien ’s ochtends lokale tijd het Lindt Chocolat Café in het zakendistrict van Sydney binnenstapte.

Gijzelaars werden gedwongen voor het raam een zwarte vlag omhoog te houden met in het Arabisch ‘Er is geen God behalve Allah en Mohammed is zijn boodschapper’. Dit is de shahada, de klassieke geloofsbelijdenis van moslims. De tekst is echter ook gekaapt door jihadistische groepen die hem op hun eigen vlaggen voeren.

De gijzelnemer zou een gesprek met de Australische premier Tony Abbott hebben geëist, evenals een vlag van Islamitische Staat, meldt de Australische televisiezender Network Ten. De gijzelnemer laat de gijzelaars – waarschijnlijk tussen de 15 en 30 mensen – met radio- en televisiezenders bellen om zijn wensen kenbaar te maken. Hij zou op die manier hebben laten weten twee explosieven in het café en andere bommen elders in het zakendistrict van Sydney te hebben verborgen.

Eerder op de dag werd de opera ontruimd nadat een verdacht pakketje was aangetroffen. Dit bleek vals alarm.

De gemaskerde man dwingt de gijzelaars voor het raam te staan met hun handen in de lucht, mogelijk als menselijk schild tegen sluipschutters. Vijf mensen hebben de zaak rennend verlaten. Het is onduidelijk of ze zijn ontsnapt of vrijgelaten.

Politieke motivatie

Abbott heeft zijn kernkabinet bijeengeroepen. Hij zei dat er duidelijk signalen zijn dat de gijzeling een vorm van „politiek gemotiveerd geweld” is. Abbott: „Het hele punt is mensen zo bang te maken dat ze zichzelf niet zijn. Daarom roep ik Australiërs op hun dagelijkse bezigheden voort te zetten.”

Australië vreest al langer voor een terroristische aanslag op eigen bodem omdat het land een nauwe bondgenoot van de VS is. In Irak levert Australië op dit moment acht F18-gevechtsvliegtuigen en zeshonderd manschappen in de strijd tegen IS, onder wie elite-eenheden. Middenin de Australische woestijn bij het dorpje Pine Gap werken Amerikanen en Australiërs samen in een radar- en satellietcentrum dat volgens ingewijden gebruikt wordt om inlichtingen te winnen voor Amerikaanse drone-aanvallen in het Midden-Oosten.

Op 18 september werd Australië opgeschrikt door een arrestatiegolf. Honderden agenten arresteerden vijftien verdachten die volgens de politie een aanslag beraamden. Ze zouden van plan zijn een willekeurige Australiër in het zakendistrict van Sydney te kidnappen, de keel door te snijden en in een IS-vlag te wikkelen. De moord moest lijken op de moordaanslag met een hakmes op de Britse soldaat Lee Rigby in Londen in 2013.

De Australische politie meldde toen dat Mohammad Ali Baryalei, een Australische Syrië-ganger van Afghaanse komaf, hoog was opgeklommen binnen IS en opdracht had gegeven voor de moord. De militaire aanwezigheid van Australië in het Midden-Oosten rechtvaardigde volgens Ali Baryalei een terreurdaad in Sydney.

Australische inlichtingendiensten meldden eind oktober dat Baryalei in Syrië was omgekomen. Wat de motieven van de gijzelnemer precies zijn, is nog onbekend, maar voor Australiërs is het duidelijk: zelfs het hart van hun welvarende en afgelegen land is niet meer veilig.