EU veroordeelt invallen bij Turkse media - ‘daar blijft het bij’

Protest tegen de aanhoudingen voor de deur van het Paleis van Justitie in Istanbul. Foto AP / Emrah Gurel

De Europese Unie heeft de invallen van de Turkse politie bij verschillende media sterk veroordeeld. De invallen eerder vandaag bij mediabedrijven maken inbreuk op de persvrijheid en druisen in tegen Europese waarden, aldus EU-buitenlandchef Federica Mogherini en Johannes Hahn, eurocommissaris voor regionaal beleid, in een gezamenlijke verklaring.

De Turkse politie viel vandaag een televisiestation en een krantenredactie binnen. Beide mediaorganisaties sympathiseren met Fethullah Gülen, de rivaal van president Erdogan. 24 mensen zijn gearresteerd, onder wie journalisten van de krant Zaman en scenaristen van de nieuwszender Samanyolu. Ze zouden onder meer worden beschuldigd van het vormen van een ‘illegale organisatie’.

Er lijkt sprake van een wraakactie van Erdogan. Bij een corruptieonderzoek vorig jaar werden een aantal hooggeplaatste mensen uit Erdogans kringen geraakt. Drie ministers traden af als gevolg van het onderzoek. Duizenden politieagenten en honderden rechters werden overgeplaatst. Erdogan ziet in dat onderzoek een complot van Gülenaanhangers, erop gericht hem ten val te brengen. Gülen, een voormalige bondgenoot van Erdogan, ontkent dat.

‘Consequenties? De wederzijdse afhankelijkheid is te groot’

Onze correspondent Marloes de Koning in een reactie:

“Mensen hier zijn geschokt over de arrestaties, maar tegelijkertijd is het geen grote verrassing. Deze journalisten zijn het voorlopige sluitstuk van een zuivering die al een jaar bezig is. Erdogan ziet Gülenisten als vijanden van de staat. Eerder zuiverde hij ook justitie en politie van vermeende Gülenisten. Deze arrestaties vertellen ons niets nieuws over Turkije. Ze bevestigen de bestaande zorgen over de rechtsstaat, de persvrijheid en de autoritaire neigingen van Erdogan om tegenstanders als terroristen in de hoek te zetten.”

“De EU heeft de invallen vandaag scherp veroordeeld. Waarschijnlijk blijft het daarbij. Turkije is al sinds 2005 kandidaat-lid van de EU en de onderhandelingen verlopen uiterst traag. Maar de afgelopen maanden is maar weer eens gebleken hoezeer de EU afhankelijk is van Turkije. Het is belangrijk dat de Turken helpen in de strijd tegen IS, doorgaan met het opvangen van Syrische vluchtelingen en de EU-sancties tegen Rusland niet ondermijnen. Dus welke consequenties kan de EU aan haar boosheid verbinden? De wederzijdse afhankelijkheid tussen Turkije en de EU is te groot.”

De invallen werden al aangekondigd op Twitter door @FuatAvniEng. Alle mensen die tot nu toe zijn gearresteerd staan op de detentie-lijst van 47 personen die deze klokkenluider naar buiten heeft gebracht, meldt Zaman.

De hoofdredacteur van Zaman, de grootste krant van Turkije, wordt meegenomen:

Twitter avatar dlepeska david lepeska Fantastic image of the state of media freedom in Turkey: arrest of Zaman editor-in-chief today http://t.co/n2PZMnoBNG
Twitter avatar ZamanVandaag Zaman Vandaag Redactie @zamancomtr publiceert persverklaring in 7 talen: ‘Trieste dag voor Turkse #democratie en #persvrijheidhttp://t.co/JydLaBUcfT

Gülenbeweging?

De Gülenbeweging is geïnspireerd door het gedachtegoed van islamgeleerde Fethullah Gülen. Hij predikt een verlichte islam, gedreven door kennis, en die de wetenschap en het westerse vrije markt-kapitalisme omarmt. In Turkije kreeg deze religieuze beweging veel invloed door haar populariteit onder een welvarende middenklasse en dankzij eigen onderwijsinstellingen en media. Eerst werkte de partij van de conservatieve islamitische premier Erdogan samen met de Gülenisten om onder meer de macht van het leger terug te dringen. Toen dat was gelukt, brak een machtsstrijd uit. De Gülenbeweging heeft geen moskeeën, maar wel scholen in Nederland en een krant: Zaman.