Heimelijk vluggertje

De patriarch van het sovjetschaak Michail Botwinnik was een ernstig man die weinig ophad met het frivole snelschaak. Tegen Genna Sosonko zei hij eens: „Ja, ik heb één keer een vluggertje gespeeld, dat was in een trein in 1929.” Dat Botwinnik niet helemaal eerlijk was geweest, onthulde Mark Taimanov in 2011, honderd jaar na Botwinniks geboorte. Taimanov vertelde dat hij tijdens een trainingskamp door Botwinnik was uitgenodigd om naar zijn kamer te komen. Toen hij daar kwam, deed Botwinnik de deur op slot en verduisterde hij de ramen. Toen vroeg hij of Taimanov tien vluggertjes met hem wilde spelen, maar hij mocht het aan niemand vertellen.

Taimanov, die jong was en een ervaren vluggeraar, won met 7-3 van zijn idool. Toen hij vertrok zei Botwinnik nog eens: „Vertel het aan niemand, Mark.”

In de jaren tachtig van de vorige eeuw kregen vluggertjes en rapidpartijen een officiële status, omdat veel mensen het schaken een dynamischer uitstraling wilden geven. Voor wie het niet weet: bij vluggertjes (blitz) hebben de spelers ongeveer vijf minuten bedenktijd voor de hele partij, bij rapid ongeveer een half uur.

Toen de FIDE in 1988 in Mexico een wereldkampioenschap rapidschaak organiseerde, zag Garri Kasparov dat als een aanslag op het serieuze schaak, en hij dwong zijn medebestuurslid van de Grandmasters Association Yasser Seirawan af te treden, omdat die dat kampioenschap had gesteund.

Zoals er in de grote wereld mensen waren die vreesden dat stripverhalen, later de afstandsbediening van de televisie en nu de smartphone de kinderhersenen verweken, zo werd bij ons het snelle schaak korte tijd als een bedreiging van de hoge schaakcultuur gezien. Nu maakt niemand zich er nog druk om.

De London Chess Classic, in vorige jaren een serieus klassiek toernooi, was dit jaar een bonte kermis van snelschaak, rapidschaak, schaken met prominente zakenlieden en andere amateurs, en met kinderen in Engeland en via afstandsbediening in de Verenigde Staten. Veel mensen beleefden er plezier aan en eind goed al goed, het eindigde deze week met een klassieke zeskamp met een aantal van de beste spelers ter wereld. In het rapidtoernooi behaalde Anish Giri een kleine revanche op Vladimir Kramnik, van wie hij nog nooit eerder had gewonnen.

Giri - Kramnik, London Chess Classic Rapid:

1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. Pc3 Pf6 4. h3 Lb4 5. Ld3 Een bescheiden en wat vreemde opstelling die het voordeel heeft dat Kramnik zich er niet op voorbereidde. Giri deed dit in het rapidtoernooi ook tegen Caruana en Adams en scoorde er 2½ uit 3 mee. 5...0-0 6. 0-0 d6 7. a3 Lxc3 8. dxc3 Pe7 9. a4 h6 10. a5 Pg6 11. c4 Le6 12. Le3 Pd7 13. b4 Pf4 14. Te1 Df6 15. Lf1 g5 Met 15...Dg6, met dreigingen als 16...Pxh3+ en 16...Lxc4, zou hij wit dwingen tot 16. Lxf4, waarna zwart zeker niet slechter zou staan. 16. Kh2 Kh8 16...g4 zou zwart na 17. hxg4 Lxg4 18. g3 niets opleveren. 17. g3

Zie diagram.

17...Pxh3 Consequent, maar niet goed. 18. Lxh3 g4 19. Lg2 gxf3 20. Lxf3 Lxc4 Zwart heeft een pion gewonnen, maar zijn koningsstelling is erg verzwakt. 21. Kg2 Kg7 22. Th1 Th8 23. Th4 Pf8 24. Dd2 Pe6 25. Dc3 Een sterke zet. Zwarts loper wordt buiten spel gezet en pion c7 komt onder druk. 25...Lb5 26. Tah1 Kf8 Dit is geen oplossing. Hij zou 26...Pg5 willen doen, maar dan valt c7. Misschien was 26...h5 het beste. 27. Lg4 Lc6 28. Lxe6 Dxe6 29. b5 Lxb5 30. Txh6 Zwarts stelling stort ineen op de koningsvleugel. 30...Txh6 31. Txh6 Dg4 32. f3 Dg7 33. Dxc7 Nu ook aan de andere kant. 33...a6 34. Dxd6+ Kg8 35. Th5 Zwart gaf op.