Een jagende libel voorspelt de vlucht van zijn prooi

Foto Igor Siwanowicz

Als een libel, zoals degene hiernaast, een vlieg of mug achternazit, voorspelt hij welke bewegingen hij en zijn prooi zullen maken. Dat beschreef een groep biologen afgelopen donderdag in Nature. Daarmee kunnen alle modellen over libellenvluchten de prullenbak in. Want die gingen ervan uit dat de insecten simpelweg reageren op de manoeuvres die hun prooien maken. Alleen gewervelde dieren zouden kunnen anticiperen.

Met hogesnelheidscamera’s filmden de biologen in het lab exemplaren van de Noord-Amerikaanse libellensoort Plathemis lydia, terwijl die fruitvliegjes en kunstprooien vingen. Hiernaast is zo’n proeflibel te zien, een vrouwtje. Voor de studie is ze opgetuigd met minuscule reflectoren op rug en kop (1 millimeter doorsnee) en twee rode stippen. Zo werd haar positie in de ruimte gevolgd. De verf op haar achterlijf is een soort streepjescode.

Dat de libellen in het lab wilden vliegen, was al een prestatie. De biologen beplakten de muren met fotobehang van een naaldbos, om de libellen te foppen.

Op de hogesnelheidsvideo’s was te zien dat de libellen niet lijnrecht op hun doel afvlogen. Ze maakten eerst een draai om recht onder de prooi te gaan vliegen, en stegen dan op. Het lastige van zo’n manoeuvre is dat de prooi bij het draaien uit het blikveld van de libel dreigt te raken. Volgens het ‘automatische piloot’-model moet de libel dat waarnemen, en daarna zijn kop draaien om de prooi weer goed in beeld te krijgen. Maar dat gebeurde niet. De libel draait zijn kop meteen. Er is maar één conclusie mogelijk: de libel weet wat hij doet.