Wat je over de economie van de kerstboom moet weten

employee of Clayton Fold Christmas Tree Farm cuts Norway Spruce and Nordmann Fir trees as they are prepared for sale during the Christmas period on his farm in the Peak District National Park in Cheshire, north west England, on December 3, 2014. AFP PHOTO / OLI SCARFF Foto AFP

O denneboom, o denneboom,
Wat zijn uw takken wonderschoon

Laatst zag je hem nog in het bos staan. Dit weekend haal je hem waarschijnlijk in huis. “Zaterdag is dé dag”, zegt Gerard Krol - voorzitter van de Vereniging voor Nederlandse Kerstbomenkwekers (VNK). 70 procent van de kerstbomen wordt de eerste twee weekenden na Sinterklaas verkocht.

Hoeveel mensen hebben een echte?

Dat houdt het CBS niet bij, onderzoeksbureaus zoals GfK wel.

Krol (die in Boekel een eigen kerstbomenkwekerij heeft) houdt het op 2,6 miljoen echte kerstbomen. Op zijn 9 hectare (een hectare is ongeveer 1,5 voetbalveld) staan zo’n 50.000 tot 60.000 bomen.

Waar komen ze vandaan?

De VNK schat dat de helft van de bomen van Nederlandse bodem komt. Dat aandeel groeit, vorig jaar nog met 8 procent.

Vanwege de zandgrond liggen de meeste kerstbomenvelden in Oost-Brabant, Noord-Limburg en Drenthe. In totaal is er in Nederland volgens de NVK zo’n 1300 tot 1500 hectare aan kerstboomvelden.

Denemarken is al jaren de belangrijkste kerstbomenproducent van Europa. In 2007 werd er zelfs een kerstbomenkartel opgerold. Belangenvereniging Danske Juletræer laat weten dat Denemarken dit jaar zo’n 19 miljoen kerstbomen exporteert, waarvan er zo’n 200.000 in Nederland belanden.

Intratuin, met 54 vestigingen een van de belangrijkste kerstbomenverkopers, zegt dat het kerstbomen uit de Ardennen, Nederland, Denemarken en Schotland verkoopt.

Welke types zijn er?

Nogal wat.

Naar schatting de helft van de bomen op de Nederlandse markt zijn Nordmannen. Volgens Krol komen die voor 95 procent uit het buitenland. “In Nederland produceren wij vooral de Omorika.”

Ieder land heeft trouwens zo zijn favoriet. De Nordmann doet het goed bij de Oosterburen. “Duitsers houden van open bomen”, weet Krol. Engelsen willen juist dichte bomen en zijn gek op de Omorika. Amerikanen willen hem dicht én hoog zoals de Fraserspar.

Die Fraser is ook in Nederland in opkomst stelt Intratuin. En ook Krol dicht hem een gouden toekomst toe.

“Het is een fantastische boom. Nog naaldvaster dan de Nordmann en hij ruikt heerlijk.”

Wat kost een boom?

Dat ligt aan de kwaliteit, soort en lengte. Een Nordmann doet er 12 jaar over om 2 meter te worden en is dus duurder dan een Omorika (9 jaar).

Ikea stunt met een ‘kerstboom voor een piek’ (je betaalt 20 euro maar krijgt een tegoedbon van 19 euro die in januari geldig is). Krol:

“Dat is zulke slechte kwaliteit, die zouden eigenlijk niet op de markt moeten mogen komen.”

Een kunstboom kost trouwens tussen de 50 en 200 euro.

Waarom stijgt de prijs niet?

Een Deense graansubsidie in 2006 zorgde ervoor dat de kerstbomenkwekers daar overstapten op graan. Ze dumpten hun bomen massaal op de markt, waardoor de prijs daalde en verschillende Nederlandse kwekers stopten, wat weer voor een tekort zorgde. Twee jaar geleden steeg de prijs van kerstbomen nog met 10 procent, maar die tijd van schaarste is voorbij volgens Intratuin.

Dat de prijzen nu stabiel zijn komt volgens Krol door een wilde storm in het Duitse Sauerland in 2007. Zo’n 15.000 hectare kwam braak te liggen en daar zijn toen meteen allemaal Nordmannen geplant die nu op de markt beginnen te komen. Dat merk je door heel Europa.

“Ik denk dat bomen daardoor ook het komende jaar niet duurder worden.”