Schaatsers niet voorop in sportboycot van Rusland

Schaatscoach Jan van Veen mijdt de EK in Rusland. De ene sporter twijfelt, de ander wil geen politiek bedrijven. De zwemmers gaan gewoon.

Verstrakte gezichten, ongemakkelijke lichaamstaal. Een boycot van Rusland? Ireen Wüst, in Thialf in voorbereiding op de wereldbekerwedstrijden van dit weekeinde, kijkt weg. „Ik heb mijn zegje gedaan, ik praat alleen maar over schaatsen.”

Politiek en sport – een dilemma zo oud als het schaatsen. Gevoelig, moeizaam, ingewikkeld. Corendon-coach Jan van Veen, trainer van Koen Verweij en Jan Blokhuijsen, gooide ruim een week geleden de knuppel in het hoenderhoek: hij mijdt in januari de EK allround in Tsjeljabinsk, diep in Rusland. „Ik heb momenteel gewoon een heel slecht gevoel bij dat land”, zei hij tegen de NOS, doelend op de vliegramp met MH17 en de „agressieve rol” rol van Rusland in Oekraïne.

Ook Wüst, Sven Kramer en Marrit Leenstra hebben hun twijfels. „Mijn gevoel heeft er wel een beetje moeite mee om daar te schaatsen”, zei Wüst een week geleden tegen de NOS. „Gevoelsmatig klopt het niet om in Rusland mijn Europese titel te verdedigen. Ik sluit daarom nu nog niets uit, maar het is een lastige kwestie.”

Buitenlandse schaatsers zijn verdeeld over de plotselinge boycotdreiging vanuit Nederland. De Belg Bart Swings denkt dat „het schaatsen niet groot genoeg is om echt indruk” te maken. „Ik weet niet of Poetin daar wakker van zal liggen”, zegt hij. „Bart Veldkamp zei al dat je het met heel Europa zou moeten doen. Maar ik begrijp Ireen Wüst. De dingen die daar gebeuren kunnen niet.” Toch gaat hij gewoon naar Tsjeljabinsk. „Ik moet blij zijn met de wedstrijden die ik heb. Ik kan niet zomaar zeggen: ik rij niet.”

Politieke vraagstukken

Martina Sáblíkóva, al jarenlang de grote rivaal van Wüst op de allroundtoernooien, heeft moeite met de boycotdreiging. „Ik was verbaasd toen ik dat las”, zegt de Tsjechische. Zij denkt dat Wüst vreest voor haar veiligheid. „Ik geloof niet dat het in Rusland gevaarlijk is voor sporters. Je kunt naar alle Russische steden vliegen. Voor de Winterspelen in Sotsji was er ook discussie. Maar na afloop heb ik niemand meer gehoord .”

Dat geldt niet voor Vadim Sajoetin, voormalig bondscoach van Rusland en nu verantwoordelijk voor de schaatsers van Kazachstan. Hij werd geboren in Kazachstan, maar reed voor Rusland. „Als je Rusland gaat boycotten, moet je veel meer landen boycotten”, zegt hij in Thialf. „Dat is onmogelijk. In het verleden waren er ook landen die bijvoorbeeld de Spelen boycotten. Wie is er achteraf gezien iets mee opgeschoten? Het gaat altijd om politieke vraagstukken.”

Wel vindt hij het „triest” wat in Oekraïne gebeurt. „Ik voel me betrokken. Lang geleden schaatste ik vaak in Kiev, daar wonen vrienden. In sport telde politiek niet. Dit is puur een politiek conflict. Ik ga daar niet op in. Maar sport moet hier buiten blijven.”

Overigens lijkt Van Veen vooralsnog een eenling als het gaat om een echte boycot. Sven Kramer noemde het vraagstuk in De Telegraaf „ongelooflijk lastig”, door wat er onder meer gebeurde met MH17. Maar hij vindt dat de internationale schaatsunie (ISU) „het probleem” moet oplossen.

„KNSB gaat naar EK Tsjeljabinsk”, meldde de Nederlandse schaatsbond gisteren in een persbericht. „Met deelname aan internationale toernooien doen wij geen uitspraken over organiserende gastlanden”, stelt directeur sport Arie Koops. Schaatsers die om persoonlijke redenen niet naar Rusland willen reizen, ontvangen begrip. Maar de bond loopt, net als sportkoepel NOC*NSF, niet voorop als het gaat om een sportboycot.

Dilemma

De komende maanden zullen meer sporters naar het dilemma worden gevraagd, want er staan meer grote toernooien op Russische bodem op de kalender. In maart worden de WK shorttrack in Moskou gehouden. De Nederlandse ploeg, op dit moment in Shanghai voor de wereldbeker, heeft zich er nog niet over uitgelaten.

En komende zomer staan de WK zwemmen (langebaan) in Kazan op het programma. De impact van dat evenement is groot: hier staan tickets voor de Olympische Spelen in Rio op het spel. Maar de zwemmers houden zich niet bezig met een boycot. „Daar heb ik nog geen letter over gehoord”, zegt de teammanager van de nationale ploeg, Aad van Groningen. De kans op een boycot is klein. Sterker nog: „Wij gaan volgende week met elf zwemmers naar St. Petersburg voor de Salnikov Cup, een kortebaanwedstrijd”, zegt Van Groningen. Toppers als Sebastiaan Verschuren, Ranomi Kromowidjojo, Femke Heemskerk en Inge Dekker zijn daar gewoon bij.