Opdrachtgevers worden aansprakelijk bij onderbetaling

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken. Foto ANP / Bart Maat

Bedrijven die via een keten van andere werkgevers werken met onderbetaalde werknemers, kunnen hiervoor aansprakelijk worden gesteld. Opdrachtgevers, bijvoorbeeld bouwbedrijven, kunnen zich zo niet meer verschuilen achter uitbuiting van (buitenlandse) werknemers door onderaannemers. Dat is een van de maatregelen uit de Wet aanpak schijnconstructies die minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, PvdA) vanmiddag aan de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Oneerlijke concurrentie

Met de wet wil Asscher oneerlijke concurrentie tussen zowel werknemers als bedrijven tegengaan, de rechtspositie van werknemers verbeteren en voorkomen dat de overheid belastingen en sociale premies misloopt. De wet komt voort uit het sociaal akkoord met werkgevers en vakbonden van april vorig jaar.

Schijnconstructies

Via schijnconstructies proberen malafide opdrachtgevers te besparen op loonkosten, bijvoorbeeld door lagere premies in het buitenland af te dragen of door ‘kosten’ van het salaris af te trekken. De omvang van deze vorm van onderbetaling is onbekend, maar de regering heeft de indruk dat ontduiking van het minimumloon of het cao-loon toeneemt. Uitzendkrachten kregen tussen 2009 en 2012 bijna 23 miljoen euro te weinig uitbetaald, volgens de Stichting Naleving voor de CAO Uitzendkrachten.

Asscher:

Voor gelijk werk moet gelijk loon worden betaald, of een werknemer nou uit Rotterdam of uit Roemenië komt. Dit principe mag niet met allerlei schimmige constructies worden omzeild.

Ketenaansprakelijkheid

Met de nieuwe ‘ketenaansprakelijkheid voor loon’ zijn bij bijvoorbeeld een bouwproject in eerste instantie de werkgever en diens opdrachtgever aansprakelijk voor onderbetaling. Een werknemer kan de hoofdopdrachtgever na een half jaar ook aansprakelijk stellen als er sprake is van ernstige onderbetaling.

Recht op minimumloon

Het recht op minimumloon of een cao-loon wordt beter verankerd in de wet. Verrekeningen en inhoudingen op het minimumloon zijn in principe niet meer toegestaan. Werkgevers moeten onkosten specificeren op de loonstrook en mogen het minimumloon niet meer contant geven, maar alleen nog giraal overmaken.

Uitzendbranche

Binnen de uitzendbranche geldt al een ketenaansprakelijkheid voor zowel ‘inlener’ als ‘uitlener’ van personeel. Werkgevers hebben zich verzet tegen de uitbreiding van ketenaansprakelijkheid naar andere sectoren. Volgens VNO-NCW leidt het tot een „enorme administratieve lastendruk voor bedrijven”. Bouwend Nederland en EVO (opslag en transport) hebben ketenaansprakelijkheid eerder „onwerkbaar” genoemd.