Nooit slaat iemand gewoon eens links- of rechtsaf

De Ierse Emma Donoghue zal wel altijd de schrijfster blijven van dat ene indrukwekkende boek, Kamer, over een ontvoerde moeder die in gevangenschap het kind grootbrengt dat haar ontvoerder bij haar heeft verwekt. Ook haar nieuwste roman, Kikkermuziek, zal daar weinig aan veranderen.

Donoghue (1969) baseerde Kikkermuziek op een geruchtmakende moordzaak in het San Francisco van 1876. Het slachtoffer is de zevenentwintigjarige Jenny Bonnet, een vrijgevochten vrouw die bij leven herhaaldelijk werd gearresteerd omdat ze in mannenkleren rondliep.

Op zoek naar de dader van de nooit opgeloste moord neemt Donoghue haar lezers mee op een wervelende tocht door San Francisco, aan de hand van een vriendin van het slachtoffer, Blanche Beunon, een Franse revuedanseres/prostituee, die in haar eentje een inkomen bij elkaar scharrelt voor haarzelf, haar amant en diens beste vriend.

San Francisco is een nog jonge, rauwe stad, vol raciale spanningen, bovendien heerst er een hittegolf én een pokkenepidemie – kortom, dat de gemoederen zo nu en dan hoog oplopen, zal niemand verbazen.

Een levendig boek is het dus wel geworden, Kikkermuziek. Maar de vergelijking die de uitgever maakt met Sarah Waters en Hilary Mantel is niet helemaal terecht; op dat niveau opereert Donoghue vooralsnog niet. Het is duidelijk dat ze veel research heeft verricht voordat ze aan deze roman begon. Maar dat is dan meteen het probleem: dat het zo duidelijk is dat ze die research heeft verricht. Neem het aantal straatnamen dat in het boek voorkomt; nooit slaat iemand gewoon links- of rechtsaf, vrijwel altijd wordt de straatnaam erbij genoemd. Dat zie je vaker in (historische) romans die zich in bestaande steden afspelen, en is ongetwijfeld bedoeld om het gevoel van couleur locale te vergroten. Het nadeel is dat bij een overmaat van straatnamen de personages zetstukken lijken te worden in een of ander levend schaakspel.

Al die research heeft ook een nadelige invloed op het personage Blanche Beunon, die zo nu en dan door de auteur lijkt te worden gebruikt als spreekbuis voor contemporaine misstanden en eigenaardigheden die aan de kaak moeten worden gesteld. En een erg overtuigend en consistent personage is Blanche toch al niet.

Ter verhoging van de sfeer heeft Donoghue veel liedjes uit die tijd in haar tekst verwerkt. De vertaler heeft onder de Engelse liedteksten een eigen vertaling geplaatst, waarbij de drang naar het behoud van rijm in veel gevallen tot ongelukkige resultaten leidt. Voor deze passages had de uitgever beter een gediplomeerd poëzievertaler kunnen inschakelen.