Met de dierenambulance mee

Het is natuurlijk een teken van welvaart, van luxe, dat wij in Nederland een ambulancedienst hebben die speciaal uitrukt voor gewonde dieren. Dat realiseert ook schrijfster Bibi Dumon Tak zich, en met die disclaimer begint ze haar boek We gingen achter hamsters aan. ‘En ik dacht: dat het in arme landen anders is, betekent niet dat wij in Nederland gewonde dieren aan hun lot moeten overlaten.’

Zo kennen we Dumon Tak: als dierenliefhebber, maar eentje die haar eigen hartstocht kan beschouwen en verdedigen. Als zij dieren portretteert, zoals in Winterdieren (Gouden Griffel 2012), laat ze zich meeslepen door haar metaforen – dan wordt een ijsbeer ‘de Rolls-Royce onder de pooldieren’. Maar als ze schrijft over de dieren die deel uitmaken van de mensenwereld, zoals in Het koeienboek (2001) en het Kinderboekenweekgeschenk Laika tussen de sterren (2006), erkent ze ook dat we ons soms nauwelijks om dieren bekommeren. En dat dat ergens ook wel te begrijpen is. We gingen achter hamsters aan combineert stilistische verfijning met journalistieke directheid. Als vrijwilliger reed Dumon Tak maandenlang mee op de Amsterdamse dierenambulance, en over die avonturen over schreef ze de verhalen in dit non-fictiekinderboek. Met gevaar voor eigen leven redden ze een zwaan, die op de Amsterdamse ringweg is geland en er zelf niet meer wegkomt. Ze bevrijden een vleermuis uit een liftschacht. Ze staan ernaast als de brandweer een kat uit de boom probeert te redden. Ze zoeken naar losgebroken hamsters.

Triviale onderwerpen? Een schriftelijke equivalent van de vertederende kattenplaatjes op internet? Nou, vertederend zijn de verhalen wel, maar verrassend genoeg voelen ze niet triviaal. Alleen al omdat Dumon Tak onverbloemd eerlijk is: niet elk dier kan of moet gered worden. De verhalen zijn spannend doordat het razende tempo de adrenaline van het ambulancewerk voelbaar maakt, maar ook omdat de toewijding van de vrijwilligers zo overduidelijk is. Daar heeft Dumon Tak geen beeldspraak of overdrijving voor nodig – de feiten en beschrijvingen voldoen.

Via de verhalen over dieren toont Wij gingen achter hamsters aan óók de Nederlandse samenleving van nu: van onnadenkende huisdierhouders tot heldhaftige ambulancebroeders. Met de overtuigende conclusie: als we wél om dieren denken, tonen wij ons van onze beste kant.