Elvispelgrim kan ook naar Londen

Een expositie in Londen toont relikwieën van de aanbeden rockzanger.

De huiskamer van Graceland. Het neokoloniale landhuis is gebouwd in 1939. Kunsthistorica Karal Ann Marling noemde de pauwenramen (1974) „pseudo-art-nouveau: Tiffany met een ondertoon van retro-Coca-Cola”. De pseudo-rococo zonneklok van Syroco uit de jaren zestig was een cadeau van radio-dj George Klein.

Doe je ogen dicht, en stel je Elvis Presley voor. Op het podium in zijn leren pak, in een wit klokkend broekpak in Las Vegas. In een rode MG in de film Blue Hawaii. De iconische foto van Jailhouse Rock.

In de O2, de voormalige Millennium Dome in Londen, zijn deze spullen vanaf vandaag te zien, op het grootste retrospectief ooit buiten de Verenigde Staten gehouden. Een aantal van de 300 voorwerpen hebben voor het eerst Memphis verlaten. Niet dat Graceland, Elvis’ landgoed, nu leeg is: slechts eenderde van zijn spullen is daar te zien, tweederde ligt gewoonlijk opgeslagen.

Het is een hagiografische tentoonstelling. Niets over Elvis’ drugsverslaving, noch zijn scheiding, noch zijn dood in 1977. Verbazingwekkend is dat niet. De expositie is georganiseerd door Elvis Presley Inc, dat het landgoed Graceland runt , en alle memorabilia die te zien zijn, zijn eigendom van dochter Lisa Marie Presley (die deels in Engeland woont). Maar het geeft ook niet. Het verhaal dat zij willen vertellen – de arme jongen die een wereldster werd – is interessant genoeg.

De expositie begint met een waterverfschilderij van de shotgun shack in Tupelo (Mississippi) waar Elvis werd geboren, en de familiebijbel. Gaat vervolgens via zijn eerste single (That’s All Right, 1954) en zijn legeruniformen, naar een grote Las Vegas-achtige hal vol kostuums. In de zijgangen zijn ruimtes uit Graceland nagebouwd. Inclusief Elvis’ sleutelbos en de brievenbus van het landgoed.

Deze tentoonstelling is voor de fans, blijkt wel uit de manier waarop de spullen bijna als relikwieën zijn geëxposeerd, en de soms summiere uitleg. Dat neemt niet weg dat ook minder grote fans aan hun trekken komen. Elvis is nu eenmaal een fenomeen, en al rondlopend trek je onbewust de vergelijking met de huidige generatie zangers. In zijn aanwezigheid worden zij slappe kopieerders. De bling van rappers? Niets in vergelijking met Elvis’ Take Care of Business-ring (16 karaat aan diamanten) of diens gouden telefoon. Lady Gaga’s extravagante kleding? Zie Elvis’ met edelstenen bedekte broekpakken.

En sterrendom? Elvis was de eerste niet-cartoonheld die op broodtrommels verscheen, van wie beeldjes werden gemaakt. Eén zaal wordt gevuld met hysterisch gegil van fans. En daar valt ook op, bij een foto van een jonge Elvis, hoe Justin Bieber ontzettend zijn best doet op hem te lijken.

Sommige spullen ontroeren: een bongo die hij kreeg van zijn minderjarige vriendin Priscilla, toen hij in Duitsland was gelegerd, die hij altijd heeft bewaard; de portefeuille met foto waarop hij Lisa Marie omhelst. De talloze schriftjes, identiteitsbewijzen en overige papieren zijn voor hardnekkige fans, die in Memphis hun hart echt kunnen ophalen. Elvis was een archivaris; er zijn ruim één miljoen documenten bewaard, waaronder zelfs boodschappenlijstjes.

Op Graceland zelf wisselt men de inhoud van de vitrines regelmatig, om de bezoekers (bijna 600.000 per jaar) steeds iets nieuws te bieden. Dat zal in Londen halverwege gebeuren met een paar grote voorwerpen. Elvis’ roze Cadillac uit 1955 en het zwarte leren pak dat hij droeg in een tv-special in 1968 komen later in het jaar aan.

De oplettende bezoeker zal opmerken dat er uit de jaren vijftig geen kleding te zien is. Dat is te wijten aan manager Colonel Parker. Elvis’ kleding werd toen in stukjes gereten, zodat iedereen die een compilatiealbum kocht een lapje Elvis kreeg.