Een ontroerend onderonsje, en een ode aan Amsterdam

De Turkse Salih (33), oud-bankier Jack (76), de kale, zwaar getatoeëerde Ton (55) en baby Niek (0); gebroederlijk staan ze samen op het toneel van de Stadsschouwburg. Ze zijn vier van de honderd Amsterdammers die meedoen aan de theaterproductie 100% Amsterdam, van het Duitse collectief Rimini Protokoll. Elk van hen vertegenwoordigt 1 procent van de Amsterdamse bevolking. Een bont palet: man, vrouw, oud, jong, werkloze en student, Antillianen, Turken, Marokkanen, één asielzoeker, één homo, één travestiet.

De voorstelling combineert gezelschapsspel en groepschoreografie om statistieken menselijk te maken. Zo verdelen de deelnemers zich in vakken die de stadsdelen voorstellen. Veel Surinamers in Zuidoost, ja, dat wist je. Maar nu krijgen ze voor het eerst een gezicht. En als eentje vertelt dat hij een boete krijgt als hij met meer dan twee vrienden praat op straat, is dat schrijnend.

Rimini Protokoll doet slimme ingrepen die steeds iets nieuws van de levens en overtuiging van de Amsterdammers onthullen. Bij een reeks persoonlijk getinte vragen verzamelen ze zich bij een bord met ‘ik’ erop en een ander met: ‘ik niet’. ‘Wie gelooft in leven na de dood?’, ‘Wie geeft geld aan bedelaars?’ Levende statistieken zien helpt je fluks van je vooroordelen af, blijkt: ‘Wie is er dakloos geweest?’ Huh, die keurige ondernemer in zijn nette pak?

Pijnlijke vragen worden niet geschuwd, al gebeurt dat deels in het donker. Zaklampjes aan als het ook voor jou geldt. ‘Wie is er tegen abortus?’ Verrassend veel zaklampjes knippen aan. ‘Wie heeft er wel eens een abortus gehad?’ Bijna net zoveel. Het illustreert hoezeer we op elkaar lijken, zelfs als onze opvattingen totaal anders zijn.

100 % Amsterdam is een verzoenend, hartverwarmend onderonsje; een liefdevolle ode aan Amsterdam en aan alle Amsterdammers.