Wie controleert straks de burgemeester van Oss?

Foto ANP

Wie gaat straks nog de burgemeester van Oss controleren? En wie de woningcorporaties in Hengelo? Het Belgische mediabedrijf de Persgroep wil honderden mensen ontslaan bij de zeven regionale dagbladen en de huis-aan-huiskranten van Wegener. Dat is een gevoelige slag voor de regiojournalistiek. Kan de regionale pers nog zijn rol vervullen als waakhond van de plaatselijke democratie?

Vandaag maakt de Persgroep bekend hoeveel banen precies verdwijnen. Op de redacties van de zeven Wegener-kranten is grote onrust ontstaan over de plannen van de Persgroep.

Tweet van Wout van Arensbergen van het Eindhovens Dagblad

Twitter avatar WoutvanA Wout van Arensbergen Temperatuur daalt gestaag op redactievloer. Van beetje enthousiasme na gesprekken met bevlogen Van Thillo is niet veel meer over. #Wegener

Tweet van Peter Daalder, ex-Eindhovens Dagblad

Twitter avatar PeterReier Peter Daalder Deel 2 van ‘Bijltjesdag’ #wegener. http://t.co/RLe4bPD69a”

Dit is geen Belgenmop.
Genaaid door de Belgen lijkt er meer op.

Eerst saneren en daarna investeren

Bij elke overname (bijvoorbeeld Het Parool in 2003, AD in 2009) werken de Belgen op dezelfde manier: één keer fors saneren en daarna weer geleidelijk investeren. De regiokranten worden dikker, zegt een anonieme bron, er komen wellicht extra katernen en de regionale sites gaan verbouwen. Maar dat gaat wel ten koste van veel banen.

Tweet van John Graat van het Eindhovens Dagblad

Eén op de vier Nederlanders van dertien jaar en ouder leest een regionale krant. Dat zijn 3,7 miljoen lezers per dag. Bijna 2 miljoen van hen zien dagelijks een titel van Wegener. De meeste regionale kranten maken nog gewoon winst, maar oplages en reclamegelden dalen. Redacties moeten inkrimpen.

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) houdt er dan ook rekening mee dat bij Wegener “honderden” van de 2.200 arbeidsplaatsen verloren gaan. De Persgroep zou alleen al op de redacties 150 tot 200 voltijdbanen willen schrappen. Een van de vier drukkerijen gaat wellicht dicht, maar dat is nog niet besloten. De Persdienst in Nijmegen, die sinds enkele jaren heel Wegener van nationale en internationale kopij voorziet, houdt op te bestaan.

Tweet van Cyril Rosman, de Persdienst

Twitter avatar cyrilrosman cyrilrosman Hebben we er nog wel zoveel dan? ‘Bij Wegener verdwijnen 150 a 200 banen bij overname door de Persgroep.’ http://t.co/ywLDEyxO62”

Twijfel over sanering

De sanering door de Persgroep komt boven op het eerder dit jaar door Wegener ontwikkelde plan Spirit. Dat gaat voor alle kranten uit van een rendementseis in 2017 van 10 tot 15 procent (bruto bedrijfsresultaat ten opzichte van de omzet).

Bernard van Iren van FNV Kiem, die al weken met de Persgroep onderhandelt over een sociaal plan, twijfelt sterk aan de financiële noodzaak om te saneren.

“Onze eis is en blijft: niemand gedwongen de deur uit omdat de Persgroep Wegener graag wil overnemen.”

Oplage van regionale kranten tussen 2000 en 2013:

Thomas Bruning, algemeen secretaris van de NVJ, vreest dat de Wegenerkranten “regionale bijkantoren” worden van de Persgroep. De NVJ vreest dat de Persgroep ook bij de nieuw te verwerven titels kosten wil besparen door vaste medewerkers in te wisselen voor slecht betaalde freelancers. Bruning:

“Bij AD en Het Parool betaalt de Persgroep al onverantwoorde freelancerstarieven.”

De Persgroep hanteert een ‘norm’ van 30 procent werk door freelancers. Bij veel Wegenertitels is dat nu minder dan 10 procent.

Op welke manieren kunnen regionale kranten kosten besparen?

1. Mensen ontslaan
De regionale krantenbedrijven doen het al jaren. Bij het Dagblad van het Noorden, Leeuwarder Courant en het Friesch Dagblad (de Noordelijke Dagblad Combinatie) verdwijnen 105 van de 600 voltijdbanen, bleek deze week. Eerder dit jaar ontsloeg NDC al 250 mensen. Telegraaf Media Groep (TMG) wil reorganiseren bij zijn kranten in Noord- en Zuid-Holland.

2. Samenwerken
De vroeger ondoordringbare muren tussen verschillende krantenredacties binnen dezelfde concerns en tussen de redactie en de commerciële afdeling worden doorbroken. Nu de meeste regiokranten zich willen concentreren op lokaal nieuws en (inter)nationaal nieuws minder aandacht geven, komt dat steeds meer uit dezelfde bron. En bij het Eindhovens Dagblad delen journalisten en marketeers dezelfde bureaus.

3. Regionale mediacentra
Meer samenwerking tussen regionale kranten en regionale publieke omroepen. Dat gaf voorheen problemen met de Mediawet: publiek geld mag niet naar private uitgevers. Inmiddels staat de overheid regionale mediacentra toe. Overal wordt geëxperimenteerd.

4. Hyperlokale initiatieven
Oud-journalist en onderzoeker Kees Buijs promoveerde eind oktober op onderzoek naar regioredacties bij Wegener. Volgens Buijs moeten redacties vooral proberen de lezers weer bij de krant te betrekken met online-platforms. Een voorbeeld: Dichtbij.nl van het Telegraaf-concern.