Wel Astana, geen Astana, nou doe toch maar wel

Ondanks dope-affaires krijgt wielerploeg toch licentie.

Duidelijker kon de overtreding van het dopingreglement niet zijn. Midden tijdens de Tour de France van 2007, in de hoogtijdagen van Michael Rasmussen, werd favoriet Aleksandr Vinokoerov betrapt op een bloedtransfusie. Twee jaar schorsing, dat was toen de uniforme straf. Maar waarom reisde UCI-erevoorzitter Hein Verbruggen dan in december 2008 speciaal naar Kazachstan om tot in de hoogste regeringskringen te spreken over verkorting van de straf, zodat de Astana-kopman toch zou kunnen starten in de Tour van 2009?

Alle wielrenners waren in de dagen van Verbruggen gelijk, maar sommigen blijkbaar meer gelijk dan anderen. Vinokoerov was het uithangbord van het rijke Kazachstan, dat via de wielerploeg Astana miljoenen pompte in het profwielrennen en de jeugdopleiding. De internationale wielerunie UCI had mondialisering van de sport toen al hoog in het vaandel staan. Boegbeeld Vinokoerov gold – en geldt tot op de dag van vandaag – als ‘de Johan Cruijff van Azië’ in eigen land. Vraag maar aan Rini Wagtmans, oud-wielrenner en al jarenlang honorair consul van Kazachstan. Of aan de Kazachstaanse schaatser Dmitrii Babenko, gisteren in Heerenveen. Vandaar dus de diplomatie met de fluwelen handschoen van Verbruggen in 2008. Al bleef de straf voor Vino uiteindelijk gehandhaafd.

Gisteravond besloot de UCI om de wielerploeg Astana toch ‘gewoon’ een licentie te verstrekken voor de World Tour van 2015. Daarmee is de ploeg van Tourwinnaar Vincenzo Nibali en de Nederlandse renners Lars Boom en Lieuwe Westra ook komend seizoen weer verzekerd van deelname aan de belangrijkste wedstrijden. Over de licentie was twijfel ontstaan omdat de ploeg van manager Vinokoerov de afgelopen maanden betrokken bleek bij vijf dopinggevallen. De broers Valentin en Maksim Iglinski uit de profploeg werden betrapt op epo, drie renners uit de opleidingsploeg op het gebruik van anabolen-steroïden.

En toen kwam daar gisterenochtend – uitgerekend op de dag dat de UCI zou beslissen of Astana deel mocht blijven uitmaken van de World Tour - via de Italiaanse krant La Gazzetta dello Sport het bericht bij dat Vinokoerov en enkele (oud-)renners van de ploeg nog altijd banden zouden onderhouden met dopingdokter Michele Ferrari. In Italië is het voor sporters sinds 2002 verboden om contact te hebben met de levenslang geschorste arts, die onder meer innig samenwerkte met Lance Armstrong.

De krant baseert zich op een onderzoeksrapport van liefst 550 pagina’s van aanklager Benedetto Roberti over doping, witwaspraktijken en belastingontduiking binnen een netwerk waarin Ferrari een spil was, vooral in 2010 en 2011. Onder de 38 namen van betrokken sporters ook een aantal wielrenners uit Nederlandse ploegen van die jaren: Denis Mensjov, Dmitrii Kozonsjoek en Mauricio Ardila van Rabobank en Marco Mercato en Borut Bozic van Vacansoleil.

Maar vooral staat het rapport, afgelopen weekeinde overgedragen aan het Italiaans Olympisch Comité CONI, vol verwijzingen naar Vinokoerov. In 2010 zou hij een meerjarig miljoenencontract met Ferrari hebben afgesloten voor hemzelf en een tiental renners van Astana. In 2013 verkeerde de omstreden arts nog in het rennershotel van de ploeg. De meermaals op doping betrapte oud-renner Danilo di Luca, mogelijk een van de kroongetuigen van Roberti, zou hebben verteld over bloedtransfusies op Tenerife, waar veel renners op trainingskamp gingen en ook Ferrari vaak verbleef.

Zoveel explosief materiaal over Vinokoerov en Astana, daar kon ook de UCI niet omheen. „De beschuldigingen zijn nieuw en zeer ernstig” citeerde VeloNews gistermiddag UCI-voorzitter Brian Cookson. „We zullen een beslissing nemen na een eerlijk onderzoek.” Maar waar de Italiaanse onderzoekers zes jaar voor nodig hadden, kon de UCI blijkbaar binnen een paar uur. Extra onderzoek? „Astana Pro Team is blij dat we de WorldTour licentie 2015 hebben ontvangen”, maakte de ploeg zelf trots bekend via twitter om half tien gisteravond. Boom kan gewoon op jacht naar de winst in Parijs-Roubaix, Westra mag Nibali weer aan de Tourzege helpen.

Net als in de tijden van Verbruggen kiest de UCI nu onder Cookson voor de fluwelen handschoen tegenover het kapitaal van het machtige Astana. De ploeg krijgt de licentie slechts onder voorwaarden, zal extra worden gecontroleerd op doping en moet voldoen aan strengere eisen op sportmedisch gebied dan de zeventien andere teams in de World Tour. Vinokoerov zal er niet wakker van liggen.

Al in 2007 riepen Nederlandse renners dat ze „geen zin hadden om weer achter Astana aan te rijden”. In 2012, toen Maksim Iglinski verrassend won in Luik en zijn Astana-ploeggenoot Gasparotto in de Amstel Goldrace, spraken managers van Nederlandse teams opnieuw verdenkingen uit over dopegebruik. De ploegen die volgend jaar achter Astana aan moeten rijden, vragen zich dan wellicht af of de licentie niet te gemakkelijk is vergeven.