Ssht! Dat liedje mag niet in de film

In Verliefd op Ibiza zingt Jim Bakkum een liedje. Nu moet de producent auteursrechten betalen. Hij verzet zich.

In de film Verliefd op Ibiza (2013) komt Jim Bakkum in zijn blote kont de douche uit. In een groen krokodillenpak dat van achteren open is zingt hij een liedje. Om precies te zijn: 5 seconden van het Franse nummer ‘La Balade des Gens Heureux’. Over het gebruik van dat liedje is nu gedoe.

Auteursrechtenorganisatie Buma /Stemra stuurde de producent 2Houses B.V. een rekening van 2500 euro voor gebruik van het nummer. Filmproducent Klaas de Jong spande daarop een rechtszaak aan, de rechter besliste eind november in zijn nadeel. Nu gaat De Jong in hoger beroep. „Het is een principekwestie”, zegt hij. Volgens De Jong mag zo’n liedje zingen best, hij vindt dat het onder ‘incidentele verwerking’ valt, zoals dat in de Nederlandse Auteurswet heet.

De Jong wil met zijn hoger beroep ook aandacht vestigen op de onduidelijke betekenis van het begrip ‘incidentele verwerking’.

Verzanden in rechten

Hoe zit het met die wet? In 2004 werd het begrip ‘incidentele verwerking’ in de Nederlandse Auteurswet opgenomen, om onder meer filmmakers bepaalde vrijheden te geven bij het maken van een film, zodat ze niet voor ieder wissewasje verzanden in auteursrechtenkwesties. Als een liedje min of meer toevallig in beeld komt en van ondergeschikte betekenis is, dan valt dit dus onder het ‘incidenteel recht’.

Charlie Engels, jurist bij Buma/Stemra, geeft een voorbeeld: „Als een journalist iemand interviewt terwijl op de achtergrond een straatmuzikant speelt, dan maakt de tv-zender die muziek openbaar, maar dat was puur toeval. Dan valt het onder incidenteel recht.”

Volgens producent De Jong is het toevallig dat Bakkum precies dit liedje zingt. „Jim neuriet 5 seconden van een nummer, het had ook een ander Frans liedje kunnen zijn.” Bakkum koos het nummer zelf op de set, aldus filmmaker Johan Nijenhuis.

2500 euro voor 5 seconden

2500 euro voor 5 seconden: hoe komt zo’n bedrag tot stand? Frank Janssen van Buma/Stemra legt uit: „De uitgever bepaalt wat de rechten van een liedje waard zijn. Daar is geen formule voor, maar een nummer van U2 is duurder dan dat van een beginnende artiest. De lengte van het gebruik speelt ook een rol.” De meeste muziek en liedteksten zijn beschermd door het auteursrecht. De componist of liedjesschrijver bepaalt wat er met zijn werk gebeurt. Meestal zijn zij aangesloten bij Buma/Stemra, dat namens de muziekauteurs exploitatiecontracten afsluit met allerlei professionele muziekgebruikers, zoals radiostations, filmproducenten, concertpodia, cafés en restaurants.

De 2500 euro wordt voorlopig niet op de rekening van Buma/Stemra bijgeschreven. De Jong is zeker van zijn zaak en verwacht een succesvol hoger beroep. „Dat groene krokodillenpak is toch echt veel bepalender in die scène.”