Angelsaksische valstrik nekt Hoes

Onno Hoes deed niets strafbaars of onoorbaars. Nu is de burgemeester van Maastricht afgetreden.

Onno Hoes, in 2013. Hij vertoonde zich gisteren niet in het openbaar. Foto Rien Zilvold

Heeft een burgemeester recht op een zekere mate van privacy? Alle vierhonderd collega’s van Onno Hoes, en andere mensen in publieke functies, kunnen zich deze vraag stellen nadat de burgemeester van Maastricht gisteravond is afgetreden.

Hoes (53) had als vrijgezelle man dates met een 20-jarige man in een café en wisselde dm’s uit: privéberichten via sociale media. Geen strafbaar gedrag, en ook niet onoorbaar: gewoon volwassenen die, in de privésfeer en op basis van vrijwilligheid, (seksuele) toenadering zoeken. Dat maakt het een andere affaire dan bijvoorbeeld het bezoek van de toenmalig Amsterdamse wethouder Rob Oudkerk aan straatprostituees in zijn gemeente tien jaar geleden, terwijl zijn college bezig was dit verschijnsel aan te pakken. Het is ook een andere affaire dan, nog langer terug, de dronken burgemeesters die in Zwolle betrokken raakten bij een vechtpartij in een bordeel.

Het probleem van Onno Hoes is louter dat wij, het publiek, op de hoogte zijn van zijn hoogst persoonlijke seksleven, zoals dat gestalte kreeg in de intimiteit van dm’s en privégesprekken aan tafeltjes in de kroeg. Dat komt doordat de 20-jarige man, een zekere Robbie Hasselt, heimelijk opnames maakte voor het tv-programma PowNews. Het rebelse programma maakte daar een uitzending van. Hasselt vertelde bovendien, op tv, dat zijn gesprekken met Hoes gescript waren door PowNews. Het was dus een doelbewuste valstrik.

PowNews kwam daarmee terug op een affaire van een jaar geleden. Maar de situatie was toen wel anders. Hoes, destijds nog de partner van roddeljournalist Albert Verlinde, was toen zoenend met een jongeman gefotografeerd in een hotellobby, en hij bleek deels ontkleed te figureren op de homodatingsite Grindr. Hoes beloofde beterschap toen de gemeenteraad hem aansprak op zijn optreden in het openbaar.

Uit de door PowNews heimelijk gefilmde beelden blijkt dat Hoes zich daar nog steeds naar wilde voegen. Hij bespreekt met Hasselt zijn vrees dat het niet lukt zijn privéleven onzichtbaar te houden. Dát hij recht heeft op een privésfeer, staat voor Hoes vast.

Wordt de Angelsaksische praktijk dat media politici de maat nemen door hun seksleven bloot te leggen, nu de nieuwe norm? Zeker is dat niet. Geen van de partijen in Maastricht vond het aftreden nodig, hoewel ze hem wel lieten bungelen. Er is kritiek op Hoes, maar ook op de News-of-the-World-achtige journalistiek van PowNews.

Maar de facto geldt de ‘moraal van de sterkste’. PowNews trekt zich zelf niets aan van fatsoensgrenzen of overwegingen van privacy. Maar journalist Rutger Castricum noemde het optreden van Hoes wel de ‘democratie niet waardig’: Hoes toonde, naar Castricums smaak, in het café niet genoeg ontzag voor de gemeenteraad. Castricum concludeerde: die kan geen burgemeester blijven. En ondanks alle kritiek op PowNews: zo ging het.