PvdA-prominenten Koole en Ter Horst niet terug als senator

Ruud Koole (PvdA), lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Foto ANP / Koen Suyk

PvdA-prominenten Ruud Koole en Guusje ter Horst keren volgend jaar niet terug in de Eerste Kamer. Ze hebben zich op eigen verzoek van de kandidatenlijst laten halen omdat ze het niet eens zijn met de plaats die hun is toebedeeld. Oud-partijvoorzitter Koole was door de selectiecommissie op nummer 12 gezet, oud-minister Ter Horst op 10 - volgens de huidige peilingen allebei onverkiesbare plekken. Vier jaar geleden stonden Koole en Ter Horst beiden veel hoger.

In een brief aan het partijbestuur noemt Koole de gang van zaken “onverkwikkelijk” en “weinig respectvol”. Het partijbestuur zou hem op een onverkiesbare plaats hebben gezet vanwege de regionale spreiding van kandidaten, maar dat argument noemt hij “heel gezocht”. Volgens Koole spelen “andere, politieke argumenten” een rol bij zijn lage plaats: “Mijn kritische beschouwingen over de koers van de partij worden kennelijk in de huidige partijtop niet gewaardeerd.” Eerder dit jaar hekelde Koole in deze krant de ‘lethargie’ waarmee zijn partij reageerde op nederlagen bij lokale en Europese verkiezingen. De PvdA lijdt volgens Koole aan “een vertrouwenscrisis met zijn kiezers” die “niet zomaar goed zal komen”. Ook zei hij: „De partijtop staat te veel op zenden, is te veel aan het verdedigen wat er door het kabinet gedaan is”.

Ter Horst zegt het “onbegrijpelijk” te vinden dat ze op een lage plek gezet was. “Andere partijen hechten aan politici met een staat van dienst, maar bij de PvdA worden een oud-voorzitter en een oud-minister gewipt”. Ingewijden hielden er al rekening mee dat Ter Horst op een lagere plaats zou komen omdat ze slecht overweg kan met Marleen Barth, de PvdA-fractieleider in de Eerste Kamer. Anderhalf jaar geleden was Ter Horst nog kandidaat voor het voorzitterschap van de senaat. Ze werd het niet omdat de PvdA-fractie wegens interne onenigheid met twee kandidaten kwam en vervolgens verdeeld stemde.

‘Zo gaan die dingen’

PvdA-voorzitter Hans Spekman wil niet ingaan op de kwalificaties van Koole en Ter Horst. Hij zegt het “jammer” te vinden dat Ter Horst vertrekt, maar “respecteert” haar besluit. Elske ter Veld, de voorzitter van de kandidatencommissie, zegt over de kwestie-Koole: “Luister, zo gaan die dingen. Als Ruud hoger op de lijst had willen staan, had hij zich ook kandidaat kunnen stellen als lijsttrekker. Wie weet was hij het dan geworden.”

De PvdA-lijst wordt aangevoerd door Marleen Barth, de huidige fractievoorzitter. Nieuw op de lijst zijn onder meer oud-partijvoorzitter Ruud Vreeman (plaats 2), zorgbestuurder Jopie Nooren (5) en politieadviseur Mohamed Sini (9). Een aantal van de huidige senatoren maakten al eerder hun vertrek bekend: oud-minister Klaas de Vries, voormalig Kamerlid Adri Duivesteijn en Joyce Sylvester, de burgemeester van Naarden.

De Eerste Kamer wordt volgend jaar mei gekozen door de leden van de Provinciale Staten. Op dit moment heeft de PvdA in de Eerste Kamer 14 zetels. Volgens de peilingen zouden er daar niet meer dan 6 van overblijven. Partijvoorzitter Hans Spekman gaat uit van 12 zetels, maar dat is volgens Elske ter Veld, de voorzitter van de kandidatencommissie, “wat aan de positieve kant”. “Ik ga ervan uit dat 8 of 9 zetels wel zou moeten lukken.”

Ruud Koole heeft zich onderaan de kandidatenlijst laten zetten, op de ‘alfabetische lijst’. Hij sluit niet uit dat hij via een voorkeursactie van de leden alsnog op een verkiesbare plaats gezet kan worden.