EU-landen gaan belastingontwijking strenger aanpakken

De landen van de Europese Unie gaan het multinationals moeilijker maken om heffing van belastingen te ontlopen.

Europese ministers van Financiën hebben gisteren, onder druk van de publieke opinie, nieuwe stappen gezet in de strijd tegen belastingontwijking. De zogenoemde moeder/dochterrichtlijn, die regelt hoe multinationals belasting betalen, wordt aangepast om misbruik tegen te gaan. En het wordt het moeilijker om geld te verbergen in het buitenland. Pier Carlo Padoan, de Italiaanse minister van Financiën, noemde dat gisteren „het einde van het bankgeheim in de Europese Unie”.

De aanpak van belastingontwijking raakte in een stroomversnelling door recente onthullingen rondom Luxemburgse belastingdeals (rulings). Het internationale consortium van onderzoeksjournalisten achter ‘Lux-Leaks’ kwam vanochtend met een nieuwe lijst bedrijven, waaronder entertainmentbedrijf Disney, die er dankzij afspraken met Luxemburgse autoriteiten nauwelijks belasting betalen.

Ook Nederland, net als Luxemburg bekend om zijn gunstige belastingklimaat, staat nu onder druk om openheid van zaken te geven over zulke ‘rulings’. Volgens staatssecretaris Eric Wiebes (Financiën) heeft Nederland niets te verbergen. „Onze rulings zijn brandschoon, om door een ringetje te halen”, zei hij in Brussel. „We zijn graag het voorbeeld voor de rest van Europa.” Nederland wil volgens Wiebes meerijden „in het peloton van misbruikbestrijders”. De Europese Commissie schat dat lidstaten jaarlijks 1.000 miljard euro mislopen door belastingontwijking.

Lidstaten spraken gisteren af dat het bankgeheim vanaf september 2017 wordt beëindigd. Volgens Wiebes vooral onder druk van de Verenigde Staten. Europese belastingdiensten wisselen nu al veel informatie uit over in het buitenland gestalde tegoeden, maar dat beperkt zich op dit moment hoofdzakelijk tot spaargeld en levensverzekeringen. Straks komen daar ook andere inkomsten bij, zoals dividend en rente op obligaties. Ook Oostenrijk doet meteen mee: dat land had eerder één jaar uitstel bedongen op de nieuwe regels.

Voor multinationals wordt het vanaf 1 januari 2016 moeilijker aan „agressieve belastingplanning” te doen, door toevoeging van een anti-misbruikmaatregel aan de moeder/ dochterrichtlijn van 2011. Deze richtlijn moet voorkomen dat bedrijven met dochterondernemingen dubbel belasting moeten betalen, maar leidde in de praktijk tot belastingontwijking.

Volgens de nieuwe clausule moeten regeringen geen belastingvoordelen toekennen als dochters enkel om fiscale redenen in het leven zijn geroepen en verder niet „daadwerkelijk” aan de economie van dat land bijdragen. Nederland had bedenkingen over het amendement, maar ging vorige week alsnog overstag.