Beurs straft Griekse politieke onzekerheid af

Aankondiging vervroegde presidentsverkiezingen leidt tot tot grootste daling op beurs van Athene in meer dan vijfentwintig jaar

Beurs Athene in vrije val

De woorden ‘Griekenland’ en ‘verkiezingen’ in een zin staan nog altijd garant voor onrust op financiële markten. In de nacht van maandag op dinsdag kondigde premier Antonis Samaras aan dat de verkiezingen van een nieuwe president twee maanden naar voren te halen. De kans is groot dat ze leiden tot vervroegde parlementsverkiezingen.

Direct daarop bleek dat elke vorm van politieke onrust in Griekenland zorgt voor een pavlovreactie op de markten. De index van de aandelenbeurs in Athene eindigde dinsdag 12,8 procent lager. De grootste daling op één dag in meer dan een kwart eeuw en groter dan ooit tijdens de eurocrises. Het vertrouwen van investeerders in Griekse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar nam ook fors af.

Het toegenomen vertrouwen van het afgelopen jaar, waarin de regering de begroting in evenwicht kreeg, blijkt uiterst fragiel. De herinnering aan 2012, het jaar waarin Grieken twee keer naar de stembus gingen en de extreem linkse partij Syriza dreigde te winnen, is nog vers.

De angst was destijds dat Griekenland na verkiezingen uit de euro zou stappen. De eurozone dreigde meegesleept te worden in een vrije val. Hoewel die dreiging inmiddels vrijwel nihil is, blijkt de schrik ervoor niet weg.

Als presidentskandidaat heeft de regering voormalig Europees commissaris voor Milieu Stavros Dimas voorgedragen.

Partijleider Alexis Tsipras van Syriza heeft kiezers beloofd te zullen heronderhandelen over de afspraken tussen Griekenland en zijn schuldeisers. Die schuldeisers zijn in de eerste plaats andere eurolanden.

Heronderhandelingen zou moeten uitmonden in kwijtschelden. De staatsschuld is momenteel 175 procent van het Griekse bruto binnenlands product, terwijl de Europese regels 60 procent als streefcijfer hanteren.

Premier Samaras en zijn coalitiepartner Evangelos Venizelos moeten gedacht hebben dat de aanval de beste verdediging is. Ze zaten in een moeilijke positie. De controleurs van de EU, ECB en het IMF – de trojka – vinden de al door het parlement aangenomen begroting voor 2015 te optimistisch.

De Europese ministers van Financiën (de Eurogroep) willen extra bezuinigingen zien. Ook is een aantal hervormingen nog niet afgerond. Maandag besloot de Eurogroep het steun- en controleprogramma voor Griekenland daarom met twee maanden te verlengen.

Over het algemeen was het oordeel over Griekenland dit jaar positief: de economie groeit eindelijk weer. Investeerders kregen het afgelopen jaar wat vertrouwen terug. De onderhandelingen met de trojka gaan over de laatste uitbetaling van 1,8 miljard op een totaal van 240 miljard euro.

Het is de bedoeling dat dit wordt gevolgd door een krediet van de EU van 11,5 miljard euro, bedoeld als vangnet en om investeerders gerust te stellen, alleen te gebruiken bij onverwachte tegenvallers.