Zit jij al op Outernet?

Outernet moet een alternatief internet worden voor afgelegen of politiek moeilijke plaatsen. Met een klein apparaatje ontvang je anoniem informatie, maar verzenden kan niet.

Je weet dat je een interessant product hebt bedacht als je crowdfundingcampagne binnen een week zijn doel haalt. Dat gebeurde het Amerikaans-Nederlandse initiatief Outernet met zijn alternatieve internet en de bijbehorende ontvanger Lantern.

De Lantern is een apparaatje op zonnecellen dat continu data ontvangt van een aantal satellieten en zo een kopie opslaat van een groot aantal websites. Wie zijn computer of smartphone verbindt met de wifi van de Lantern, kan bladeren in alles wat in de Lantern zit opgeslagen. Zo kunnen mensen die moeilijk toegang hebben tot elektriciteit en internetverbindingen toch bij een deel van de informatie op het wereldwijde web. De campagne op Indiegogo vroeg 200.000 dollar en stond na twee weken ruimschoots over de 250.000. Inmiddels staat de teller al op 314.000 dollar.

Outernet is een initiatief van de Amerikaan Syed Karim. Het ruimtevaartbedrijf ATG Europe uit Noordwijk heeft Outernet geadopteerd om te helpen er een succes van te maken, de hulp bestaat onder andere uit investeringen. ATG is volgens medeoprichter Jeroen Thijs het op één na grootste ruimtevaartbedrijf van Nederland (na Dutch Space, het voormalige Fokker Space). ATG zet ruimtevaartingenieurs in bij hightechklanten, zoals het onderzoekscentrum Estec van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA en onderzoeksinstituut TNO, en heeft een medialab dat onlangs verantwoordelijk was voor veel van het videomateriaal van de komeetsonde Rosetta.

Met een apparaatje dat lijkt op het WTC-gebouw kun je Outernet op

Een Lantern ziet eruit als een schaalmodel van een van de torens van het vroegere WTC in New York: een rechthoekige staaf bekleed met zonnecellen. Je kunt het zo in je broekzak steken. Je krijgt een Latern als je voor 99 dollar het crowdfundproject steunt.

„Op je pc of je mobieltje kies je de wifiverbinding van de Lantern”, legt Robbert Mica van ATG uit. „Als je dan je browser start, krijg je meteen verbinding met de startpagina van Outernet. Dat werkt ongeveer zoals de wifi in een hotel, waar je automatisch eerst een betaalpagina krijgt. Hier kost het niets, maar je hoeft dus geen adres te weten.”

Natuurlijk kan de Lantern niet het hele internet bevatten. De geheugenruimte is beperkt en de capaciteit van de dataverbinding met de satellieten ook: 2 megabyte per dag. Er is dus een selectie gemaakt. „We onderscheiden drie groepen data”, zegt ATG-directeur Jeroen Thijs. „Er is een ‘core archive’ met sites die wijzelf essentieel vinden, zoals Wikipedia en Project Gutenberg, een bibliotheek met rechtenvrije boeken, en ook nieuwssites als The Economist, Bloomberg en Al Jazeera. De tweede laag bestaat uit materiaal waarover gestemd kan worden op de site van Outernet, outernet.is. En de derde categorie is voor betalende partijen.”

Die betalende klanten zijn de sleutel tot het verdienmodel dat Robbert Mica heeft uitgedokterd. Want van de 99 dollar die kopers betalen voor een Lantern kan de schoorsteen niet roken. Sterker, het hele ontwerp van de Lantern is open source gemaakt. Het is vrij verkrijgbaar op de Outernet-site en iedereen die dat wil mag zijn eigen Lantern maken, al dan niet met aangepast ontwerp. Wie wil mag er zelfs een handeltje in beginnen. „Dat vergroot ons publiek en dus de kans van slagen van het verdienmodel”, aldus Mica. Outernet doet momenteel een test met de Wereldbank in Zuid-Soedan, waarbij educatief materiaal van de Wereldgezondheidsorganisatie wordt uitgezonden. Ook informatie van de Wereldomroep en van de Harvard-universiteit wordt door Outernet verspreid.

Mica: „We zijn in gesprek met een grote Nederlandse NGO om grote broertjes van de Lantern in Afrika te verspreiden. Dat worden apparaten die zijn gekoppeld aan een satellietontvanger met een schotel. We noemen ze pillars. Door de schotel kun je veel sneller data ontvangen, tot 200 megabyte per dag en in de toekomst zelfs 10 gigabyte per dag. Daarmee kun je zoveel lesmateriaal als je wilt pushen naar scholen in Afrika.” Met het ministerie van Onderwijs in Zuid-Afrika is afgesproken dit binnenkort te gaan doen.

E-mailen kan niet, maar werken via de Lantern is wel volkomen anoniem

Outernet is niet alleen beperkt in omvang. Omdat het een geïsoleerde en gedeeltelijke kopie is van het web, zullen links niet werken. Interactieve sites, zoals sociale media, zullen niet of maar zeer ten dele functioneren. Zoeken kan alleen in de opgeslagen data. E-mail is geen optie. „Lantern kan ontvangen, maar niet zenden”, zegt Robbert Mica. „In vrijwel alle landen is het illegaal om naar een satelliet terug te zenden. Dan ben je al gauw een radiopiraat.” Dat levert voor internetgebruikers via een Lantern wel weer een voordeel op: het gebruik is volkomen anoniem. Net als bij radio en televisie heeft de zender geen idee hoeveel mensen de informatie ontvangen, laat staan wie. Daarmee is Outernet ook een interessante optie in landen die een prima infrastructuur voor internet hebben, maar waar deze onder strenge overheidscontrole valt.

Intussen heeft Outernet een voorsprong op internetbedrijven als Google en Facebook, die zeggen dat ze breedbandinternet willen brengen in afgelegen gebieden, via satellieten (Facebook) of ballonnen (Google). „Op het moment dat zij daarover twitteren vallen alle media eroverheen”, constateert Thijs. „Wij denken dat het zinniger is om niet meteen op breedband in te zetten. Modemsnelheid is ook fantastisch, en onze techniek werkt nu al.”