Lees voor het douchen de gebruiksaanwijzing!

Britten hebben geen mengkranen. Waarom niet? Ach, waarom wel. Koud douchen vinden ze geen probleem.

Met slaperige ogen kijk ik naar de douche in de bed and breakfast. Stom, weer vergeten om instructies te vragen gisteravond. En dat is nodig. In dit land, waar in 1767 door William Feetham de eerste mechanische douche werd uitgevonden, werkt een kraan zelden zoals je zou verwachten.

Nu weer: in plaats van een douchekop en mengkraan hangt er een wit gevaarte waarvan ik inmiddels weet dat het een elektrische geiser is. Je draait een schijf naar de gewenste temperatuur (niet in graden, maar in groter wordende blokjes aangegeven) en drukt dan op een knop. Of draait aan een andere schijf. Of… De gebruiksaanwijzingen verschillen nogal.

Ergens in de badkamer moet een touwtje hangen om het ding aan te doen. Als er niet een uit- en aanknop buiten de badkamer zit. Of er andere voorschriften zijn. Een Ierse collega logeerde ergens waar eerst de warmwaterkraan van de wasbak aan moest voordat er warm water uit de douche kwam.

Dat laatste is – als je de douche al aankrijgt – niet vanzelfsprekend. Bij een elektrische geiser wordt het koude water opgewarmd door een verwarmingselement. Het schijnt vooral handig te zijn als je veel gasten hebt, omdat er dan altijd warm water is. Maar het betekent ook dat als je een hete douche wilt, de straal dunner wordt. Hoe kouder, hoe meer water.

De Poolse klusjesman was trots

Als er geen elektrische douche is, is er vaak een warmwatertank, daterend uit de tijd dat de waterbedrijven maar zes uur per dag leverden. Bij een B&B in Oxfordshire moest ik aangeven hoe laat ik aankwam, zodat de boiler tijdig aangezet kon worden. Ik kwam te vroeg en er zat na een fikse wandeling niets anders op dan koud te douchen.

Dat schijnt de Britten niets te kunnen schelen. Ze zijn het gewend: veel huizen, ook nieuwe, hebben in bad en in alle wasbakken nog altijd twee kranen. Dus óf ijskoud óf heet water – in openbare gelegenheden regelmatig vergezeld van een waarschuwingsbordje ‘Hot, do not burn’. Een kleine peiling onder vrienden leerde dat alle buitenlanders hier die twee kranen onmiddellijk uit hun huizen hadden gesloopt. Ook de Poolse klusjesman van mijn huisbaas wees me de eerste dag trots op de mengkranen die hij bijna overal had geïnstalleerd.

De Britten snapten niet wat het probleem was. Koud water betekent dat je niet eindeloos je handen staat te wassen. Of je mengt het water toch gewoon in de wasbak? En in het bad – aparte douches zijn zeker in huurhuizen een zeldzaamheid – heb je een handige plastic slang die van de twee kranen één douchekop maakt.

Op het waarom van die twee kranen is geen eenduidig antwoord te vinden. De BBC schreef een aantal jaar geleden dat heet en koud water vroeger een verschillende druk hadden, waardoor mengkranen moeilijk te installeren waren. En wie eenmaal gewend is aan twee kranen... Tom Scott, presentator van het Sky-programma Gadget Geeks, vond uit dat het warme water lang ongeschikt werd gevonden als drinkwater. Het koude water kwam direct uit de hoofdleiding en was in de woorden van de waterbedrijven „heilzaam”, het warme had in die tank gezeten en kon van alles bevatten. „Als kind werd ons ingeprent dat je nooit uit de warme kraan moest drinken.”

In het land van health ’n safety en het soms koppig volhouden aan tradities kunnen beide varianten zomaar waar zijn.