Wijntje oké, maar vrienden worden ze niet

Southampton ontvangt vanavond Manchester United. Ronald Koeman versus Louis van Gaal. Littekens gaan jeuken.

De controlfreak zat er comfortabel bij langs het idyllische Campo do Garrao in de Portugese Algarve. Daar, vanuit een plastic stoel ter hoogte van de middenlijn, volgde technisch directeur Louis van Gaal intensief de verrichtingen van Ajax tijdens het trainingskamp in de winterstop van het seizoen 2003-2004. Van Gaal vond dit professioneel, toenmalig trainer Ronald Koeman ervoer het als bemoeizucht. De coach ontving daags erna een sms van zijn broer Erwin: „Veel succes met je nieuwe td.”

In deze setting ontstond ooit de onmin tussen de twee mannen die elkaar vanavond treffen in de Engelse Premier League. Ronald Koeman, trainer van sensatie Southampton (4de), versus Louis van Gaal, coach van het grote Manchester United (5de).

Een titanenstrijd waar tabloidkrant The Sun uiteraard een passende kop voor had. Geen „Double Dutch”, maar „Trouble Dutch”, stond er boven een stuk over de Nederlandse trainers. De Engelse boulevardpers weet het zeker: in het St. Mary’s Stadium van Southampton wordt vanavond een tien jaar durende vete beslecht.

Is het werkelijk? Terug naar jaargang 2003-2004, het seizoen dat Van Gaal terugkeert bij Ajax. Na zijn succesvolle trainerschap in Amsterdam – Van Gaal won onder meer de Champions League – wordt hij technisch directeur. „De cirkel is rond”, zegt Van Gaal als hij bij zijn presentatie een eigen gedicht voordraagt. „In mijn levensfase is dit een nieuwe kans, en mijn jeugdliefde krijgt een extra stimulans.”

Typisch Van Gaal. Zo zelfverzekerd als hij zijn er maar weinig in de voetballerij. Ronald Koeman, destijds trainer, is van een ander slag. Hij vond het gedicht geen „beste start”, zegt hij in zijn biografie (2013). Niks voor hem. Hij blijft toch de nuchtere Groninger die in reclames rode kool aanprijst.

Toch was ook Koeman destijds overwegend positief over de aanstelling van Van Gaal. Evenals het bestuur van Ajax. „We zochten een ervaren trainer die er vrede mee heeft dat hij niet meer op de bank zit”, verklaarde toenmalig bestuurslid en oud-speler Klaas Nuninga. „Van Gaal heeft toen gezegd: ‘Mijn tijd op de bank is geweest’.”

Verjaardagen

In 1999 zit Van Gaal nog wel in de dug-out. Bij FC Barcelona. Zijn ene assistent is José Mourinho, nu trainer van Chelsea. De ander: Ronald Koeman. De voormalige international treft in Van Gaal een leermeester die er ook naast het veld voor hem was. Koeman in zijn biografie: „We hadden een beetje een Nederlandse clan. Aten wel eens samen en kwamen op elkaars verjaardagen. De vrouwen waren ook heel goed met elkaar.”

Die band verslechtert als ze vijf jaar later samenwerken bij Ajax. Kern van de botsing is dat Koeman het niet prettig vindt dat Van Gaal hem op de vingers kijkt. Illustratief voor dat gevoel is het trainingskamp in de Algarve. Van Gaal op een stoeltje aan de zijlijn; voor Koeman moet dat hebben gevoeld zoals een docent het ervaart als de onderwijsinspectie achterin de klas zit.

Toch zegt Koeman dan tegen het AD: „Ik denk dat ik hetzelfde had gedaan. Ik begrijp dat hij wil zien hoe spelers op de training reageren en hoe de wisselwerking is met mij. Ik zou er wel moeite mee hebben als hij dat ook dagelijks in Amsterdam gaat doen. Maar dat voorzie ik niet.”

Van Gaal, in dat artikel: „Iedereen die met mij werkt, kan werken op zijn eigen manier. Maar er moet wel een bepaalde consensus zijn. We werken hier niet volgens het poldermodel.”

In Portugal wil de directeur functioneringsgesprekken met spelers bijwonen. „Ik zei dat ik aannam dat hij niet het woord zou nemen”, zegt Koeman in zijn biografie. „Dat hield hij vol tot het gesprek met Ibrahimovic. Ineens zei hij tegen Zlatan dat hij nooit naar de eerste paal ging. Ik kon wel door de grond zakken. Witheet was ik.”

Daarbij komt nog eens dat Van Gaal hoge verwachtingen uitroept bij Ajax. De directeur stelt dat Ajax elk jaar de kwartfinale van de Champions League moet halen en eens per vijf jaar de halve finale. Opdrachten die staan gedrukt in het handboek dat Van Gaal in het spelershome legt, opdat iedereen het kan lezen. Koeman vindt die eisen niet reëel. Hij ergert zich. „Ik ga al weken niet met plezier naar mijn werk”, zegt hij tegen Het Parool.

Teleurstelling

Tegelijk met Koeman roeren ook anderen zich. Doordat Van Gaal ook in hogere kringen weerstand oproept, ontstaat langzaam een monsterverbond dat zich tegen hem samenspant. Daarom stapt Van Gaal zelf op. Kwaad. Op het parkeerdek van de Arena heeft hij zelfs nog een woordenwisseling met Koeman. Hij is teleurgesteld in zijn oude leerling, maar ook in Ajax.

Sinds 2012 hebben de twee pas weer contact. Als bondscoach belt Van Gaal geregeld met Koeman om de vorderingen van diens spelers bij Feyenoord te bespreken. Dat contact verloopt professioneel, zoals ze ook onlangs op normale toon met elkaar spraken bij een meeting voor trainers.

Koeman benadrukte gisteren dat het „geen goede” maar een „correcte” verstandshouding is. Vrienden? Dat nooit meer. Wel zal hij Van Gaal „uiteraard” uitnodigen voor een glas wijn na het duel van vanavond. Zo hoort dat in Engeland. Vrienden of niet.