Ton Elias in NRC: Rijk blijft falen met ICT ontkennen

Foto ANP / Jerry Lampen

Het Rijk en de ICT-sector willen de ernst van het falen van automatiseringsprojecten bij de overheid niet zien. Dat zegt Kamerlid Ton Elias, voorzitter van de commissie die afgelopen twee jaar ICT-falen bij de rijksoverheid onderzocht, in een gesprek met NRC Handelsblad.

De aanbevelingen van de commissie worden volgens Elias bewust verkeerd uitgelegd om gevestigde belangen te beschermen. De commissie-Elias concludeerde twee maanden geleden dat zowat alles mis gaat tijdens grote ICT-projecten van de overheid. Het Rijk is zwak en onprofessioneel bij het uitvoeren van projecten, en ICT-leveranciers kunnen zo vaak ongestraft en voor veel te hoge kosten slechte producten afleveren. Ministeries houden slecht bij hoeveel digitaliseringsplannen kosten, wat ze eigenlijk moeten opleveren en leren niet van hun fouten. Dit alles leidt tot een verspilling van 1 tot 5 miljard euro per jaar. Tegelijkertijd koestert de regering grote digitaliseringsambities.

‘Gebrekkig gevoel van urgentie’

Leveranciers en ministeries reageerden op dit rapport met een “gebrekkig gevoel van urgentie dat ernstig zorgen baart”, zegt Elias.

“Het lijkt erop dat nog altijd onvoldoende wordt gezien dat we met een noodsituatie te maken hebben. Zo wordt te veel geredeneerd vanuit gevestigde belangen op departementen die de vraag betreffen of Jantje dan wel Pietje wat over de peperdure overheidsprojecten te zeggen houdt. Terwijl de commissie zegt: ‘alle hens aan dek, hier worden minimaal 10.000 Maserati’s per jaar vershredderd, nu de bloedende ICT-wond stelpen en een noodverband aanleggen’.”

Alles bij het oude

Elias zegt dat er allerlei signalen zijn dat krachten binnen overheid en bedrijfsleven alles bij het oude proberen te houden houden.

“Typerend was dat een collega uit de commissie door een topambtenaar in de trein is benaderd die zei: ‘Zet nou alsjeblieft door, want gevestigde belangen op departementen zijn druk aan het mobiliseren om te zorgen dat alles hetzelfde blijft, met wat cosmetische veranderingen.’”

Lees het hele interview met Ton Elias vanmiddag in NRC Handelsblad.