Leraar Pierre Korkie werd vlak voor zijn vrijlating vermoord. Wie was hij?

Hulpverlener Pierre Korkie had nu in Zuid-Afrika moeten zijn. Vrij, na anderhalf jaar gevangenschap in Jemen. Maar een paar uur voor zijn vrijlating werd hij vermoord door zijn gijzelnemers. Dat gebeurde na een mislukte Amerikaanse operatie, om een Amerikaans staatsburger te bevrijden. Wie was Pierre Korkie?

Een foto van Pierre Korkie, vrijgegeven door zijn familie. AP / Korkie Family

Hulpverlener Pierre Korkie had nu in Zuid-Afrika moeten zijn. Vrij, na anderhalf jaar gevangenschap in Jemen. Maar een paar uur voor zijn vrijlating werd hij vermoord door zijn gijzelnemers. Dat gebeurde tijdens een mislukte Amerikaanse operatie, om een Amerikaans staatsburger te bevrijden. Wie was Pierre Korkie?

In gevangenschap verstrijkt de tijd niet in uren, zei Yolande Korkie in mei dit jaar. De tijd verstrijkt in minuten.

Yolande Korkie kan het weten. In mei vorig jaar werd ze met haar man Pierre ontvoerd in Jemen, waar ze toen vier jaar woonden. Het echtpaar zou van Taiz naar Sanaa naar Zuid-Afrika reizen, voor de begrafenis van Pierre’s vader, die een week daarvoor was overleden. Maar verder dan Taiz kwamen ze niet. Voor hun hotel werden ze ontvoerd door terreurgroep Al-Qaeda-op-het-Arabisch-Schiereiland.

In januari dit jaar kwam Yolande Korkie vrij. Dat was te danken aan onderhandelingen tussen de Zuid-Afrikaanse hulporganisatie Gift of Givers, lokale stammen en de Jemenitische autoriteiten. Er werd geen losgeld betaald.

Voor Korkie wilden ze 2,2 miljoen

Eenmaal terug in Zuid-Afrika probeerde Yolande Korkie de 2,2 miljoen euro bij elkaar te krijgen die door Al-Qaeda werd geëist voor haar man. Maar vlak voor de deadline werd het contact met zijn ontvoerders verloren. Daarna kwamen slechts af en toe berichten naar buiten over Korkie. Hij zou in slechte gezondheid verkeren. Drie keer werd hij gezien, onder meer in gezelschap van een andere ontvoerde westerling.

Op 7 mei 2014, de ‘verjaardag van de ontvoering’, kwam Yolande Korkie op de radio. Ze vertelde dat haar man in de moeilijkste omstandigheden leefde. Dat zijn wereld bestaat uit overleven, en niets meer dan dat. Ze deed haar uitspraak over hoe de tijd in minuten verstrijkt in plaats van in uren.

558 dagen

6 december 2014 zou de dag van de vrijlating worden. Imtiaz Sooliman, het hoofd van Gift of Givers, vertelde the Guardian dat bemiddelaars van een stam in Jemen Al-Qaeda hadden overtuigd van een bedrag van 200.00 dollar om Korkie vrij te krijgen. Zijn familie en vrienden wilden dat betalen.

De laatste voorbereidingen waren in gang gezet. Stamleiders kwamen zaterdagochtend bij elkaar om de vrijlating te coördineren. Pierre Korkie zou onder diplomatieke bescherming worden weggehaald bij zijn ontvoerders, vervolgens “in een veilig land” zijn familie ontmoeten en daarna terug naar Zuid-Afrika vliegen.

En dus vertelde Sooliman Yolande Korkie: “Pierre is thuis met kerstmis.” En zaterdagochtend, iets voor zessen: “Het wachten is bijna voorbij.”

Yolande Korkie vroeg de ontvoerders om de vrijlating van haar man:

Maar het liep anders: de VS vielen aan om fotojournalist Luke Somers (33) te bevrijden. Een paar dagen eerder had Al-Qaeda namelijk in een videoboodschap gedreigd Somers te vermoorden. De VS hadden redenen te geloven dat zijn leven ernstig in gevaar was, zou minister Chuck Hagel later zeggen. Maar de operatie mislukte en zowel Somers als Korkie werd doodgeschoten. Beiden overleden aan hun verwondingen.

558 dagen zat Korkie vast, zei zijn vrouw Yolande een dag later.

“Ook al werden we na 228 dagen, toen ik werd bevrijd, fysiek gescheiden; mentaal ben ik tot het eind bij hem gebleven. Op 6 december 2014 is mijn dierbaarste vriend en maatje en goddelijke vader weggerukt van mij en de kinderen.”

Wie was Pierre Korkie?

Het gezin Korkie (het echtpaar heeft twee kinderen) verruilde de veiligheid van Zuid-Afrika in 2009 met hun twee tieners voor liefdadigheidswerk in Jemen. Pierre Korkie gaf les, zijn vrouw werkte in ziekenhuizen. De kinderen gingen na de ontvoering van hun ouders terug naar Zuid-Afrika. Hun vader zouden ze nooit meer spreken.

Vijftiger Korkie wordt in profielen omschreven als een diepgelovige, rustige man. Hij studeerde landbouwwetenschappen en stond bekend om zijn voorliefde voor gesprekken over groenteteelt en de schapenfokkerij. 23 jaar gaf hij les op een vooraanstaande school in de stad Bloemfontein. Ook was hij hardloopcoach. Hij coachte onder meer atlete Zola Budd, die “kapot” was van het nieuws van zijn dood. Sporter Ryk Neethling omschreef hem als “heel kalm”.

“Hij riep respect op maar vroeg er niet om.”

Biznews omschrijft Korkie met zijn voorliefde voor sport, landbouw en het christelijke geloof
als de personificatie van de blanke Zuid-Afrikaanse cultuur. Daan Nortier, woordvoerder en advocaat van de familie Korkie:

“Hij was een fantastische leraar, lesgeven was zijn levensliefde. Hij was een toegewijde christen en hij diende de armen met een warm hart.”

Yolande Korkie. AFP / Marco Longari

Geen wrok richting VS

Zowel Zuid-Afrika als de familie Korkie is niet boos op de VS over de mislukte bevrijdingsactie. De woordvoerder van de familie, Sooliman:

“Ik hou ze nergens verantwoordelijk voor omdat elke regering opkomt voor de belangen van haar eigen burgers. Ik weet niet of ze wisten dat Pierre daar was. Ik kan niemand de schuld geven. Dit is oorlog en dat heeft meestal geen goede uitkomst.”

Overigens zei een Amerikaanse diplomaat vandaag dat de VS geen weet hadden van Korkie en zijn aanstaande bevrijding.

Yolande Korkie is zelfs niet boos op Al-Qaeda. In een bericht aan Sooliman schreef ze zondag:

“We zijn er kapot van maar ik weet dat jullie dat allemaal zijn. Je zei in je persverklaring dat jullie me groeten, maar ik wil de groet aan jou en Anas (Hamati van Gift of Givers, red.) en de stammen terugsturen. Ik ben op dit moment te emotioneel om Anas te spreken. Maar herinner hem aan mijn woorden aan hem in Sanaa: als er iets gebeurt, is het NIET zijn schuld. En ook niet die van jou of de stamleden. We spreken elkaar gauw, Yolande, Pieter-ben en Lize-Mari.”

Lees ook: ‘VS blunderen bij bevrijdingsactie’ in NRC Handelsblad (€).