Spagaat tussen welvaart en milieu

Deze week gaat het op de klimaattop in Lima over de reductie van broeikasgassen. In India willen ze kolendelving – die voor veel uitstoot zorgt – juist opschroeven.

New Delhi wordt regelmatig omfloerst door een grijzige nevel van luchtvervuiling. Foto Kuni Takahashi/Bloomberg

India Gate, de triomfboog gemodelleerd naar het beroemde exemplaar in Parijs, heeft soms de neiging te verdwijnen. Afgelopen week gebeurde het weer. De stad van bijna 17 miljoen inwoners werd omfloerst door een grijzige nevel van luchtvervuiling.

New Delhi is sinds dit jaar volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de meest vervuilde stad ter wereld. De Indiase hoofdstad is daarmee de Chinese hoofdstad Beijing gepasseerd. Een WHO-studie naar 1.600 steden in 91 landen toonde aan dat Delhi’s lucht het hoogste gemiddelde had van minuscule deeltjes – aangeduid als pm-2,5. Deze deeltjes kunnen grote schade aanrichten. Ze veroorzaken onder meer chronische bronchitis, longkanker en hartkwalen. Volgens de WHO heeft India het hoogste aandeel doden door chronische aandoeningen aan de luchtwegen.

Het onderzoek van de WHO zegt Sandeep Mishra, secretaris van de Delhi Pollution Control Committee (DPCC), niet veel. Je kunt Beijing en Delhi niet op één lijn plaatsen, meent hij. „De pm-2,5-deeltjes in Beijing zijn misschien veel giftiger dan die bij ons”, zegt hij. „Het is hier ook veel groener dan in Beijing. Bomen en planten zuiveren de lucht.” Deze bagatelliserende houding is volgens critici kenmerkend voor lagere Indiase overheden die zich bezighouden met het milieu. Het is de vraag hoe de hogere, nationale overheden zich gaan opstellen op de internationale klimaatconferentie in Lima.

Nu telt vooral de economie

India is de derde vervuiler ter wereld wat de uitstoot van broeikasgassen betreft. De Verenigde Staten en China, de twee grootste vervuilers, kwamen vorige maand overeen hun uitstoot te verminderen. India lijkt niet geneigd hun pad te volgen.

De Indiase houding in het internationale klimaatdebat werd onlangs opgesomd door Piyush Goyal, de Indiase minister voor Stroom, Kolen en Duurzame Energie. „India’s noodzakelijke ontwikkeling kan niet worden geofferd op het altaar van mogelijke klimaatveranderingen over vele jaren in de toekomst.”

Om hun levensstandaard te verhogen wil India de economische groei aanzwengelen. India heeft daarom ambitieuze plannen om de stroomvoorziening in 2019 op peil te hebben – ruim 300 miljoen Indiërs hebben nu geen toegang tot het elektriciteitsnet. Het zet daartoe vooral in op de bouw van kolencentrales. In 2019 wil het land de kolendelving in de oostelijke deelstaten hebben verdubbeld tot een miljard ton per jaar. Dat is desastreus voor het milieu, zeggen experts.

De vervuiling in Delhi en andere Indiase steden toont hoe de groeiende welvaart levensgevaarlijk kan zijn voor de Indiërs. Maandelijks komen in de hoofdstad gemiddeld duizend nieuwe, vervuilende auto’s op de weg.

In India beseft vrijwel niemand hoe schadelijk kolencentrales zijn. Volgens een onderzoek van Greenpeace veroorzaakten ze in India in 2011-2012 tussen de 85 duizend en 115 duizend doden. Die cijfers leidden niet tot opschudding.

Op hoog niveau dringt de ernst door

Toch lijkt er langzaam iets te veranderen. Op hoger niveau begint het besef door te dringen dat India hard geraakt wordt door de klimaatveranderingen: overstromingen vanuit de Himalaya, toenemende droogtes in Centraal-India, een stijging van de zeespiegel die in 2050 kan leiden tot de verdrijving van 37 miljoen Indiërs.

Vorige week bepaalde een ‘nationaal groen tribunaal’ dat de overheid vergaande maatregelen moet nemen om de vervuiling van de hoofdstad tegen te gaan. Onder meer het van de weg halen van alle voertuigen ouder dan 15 jaar.

Premier Narendra Modi begint voorzichtig weg te bewegen van de kolencentrales. Hij laat zich liever in met grote duurzame energieprojecten. In februari opende hij de grootse zonne-energiecentrale ter wereld. Gisteren werd bekend dat spoedig een waterkrachtcentrale van 1.200 megawatt in de Himalaya-deelstaat Sikkim kan worden voltooid.