Hak zelf je eigen scharrelboom

Park De Hoge Veluwe laat mensen hun eigen kerstboom zagen. Bomen die toch al weg moesten.

Honderden bezoekers trokken afgelopen weekeinde naar nationaal park De Hoge Veluwe en hakten daar zelf een kerstboom. „Mensen maken er echt een dagje uit van.” Foto Walter Herfst

Gewapend met een oranje handzaag en in een geruit houthakkershemd loopt Wouter Bours (38) het Veluwse bos in. Het ruikt er naar dennennaalden en rook uit een vuurkorf. Iets verderop fietst een man richting de uitgang. Met een hand houdt hij de kerstboom in het karretje achter zijn fiets vast. Daar komt Bours ook voor.

Afgelopen weekeinde trokken honderden mensen naar nationaal park De Hoge Veluwe om hun eigen kerstboom uit te zoeken en om te zagen. Het park stelt daarvoor een deel van de dennenbomen beschikbaar. Er waren ook vrijwilligers aanwezig om te helpen. Overmorgen en komend weekeinde is het opnieuw mogelijk bomen te zagen. Dan stelt ook Staatsbosbeheer verschillende natuurgebieden, zoals de Schoorlse duinen of het Kuinderbos, open voor de kerstboomjacht.

Het plan werd vier jaar geleden bedacht door boswachter Henk Ruseler: „Anders verdwijnen de bomen toch maar in de versnipperaar.” Het weghalen van de bomen is noodzakelijk omdat de stuifzandvlaktes waar de dennen groeien anders te dicht bebost worden. Dan verdwijnt het fijn- en korstmos op de grond en daarmee ook de kevertjes, sprinkhanen en vlinders. En dat is niet goed voor de biodiversiteit, zegt Ruseler.

De Amsterdamse Wouter en Noortje Bours zijn samen met hun dochters Kyra (7), Amber (5) en Lieve (2) naar de Veluwe gekomen voor een boom. De eerste keus van Kyra en Amber – een boom van ongeveer vier meter hoog – krijgt vaders goedkeuring niet.

De bomen zijn gratis, maar niet kosteloos. Want wie het park in wil, moet een toegangskaart kopen. Tel daar de benzine- en parkeerkosten bij op en de bomen kosten ongeveer net zoveel als in een tuincentrum. „Maar dat zijn sparrebomen, die verliezen hun naalden veel sneller. En ze zijn vrijwel altijd gekweekt”, zegt boswachter Ruseler. „Wij hebben scharrelbomen: in het wild opgegroeid en altijd buiten gestaan.”

Na twintig minuten zoeken heeft Wouter Bours een mooie boom gevonden. Een volle den van zo’n twee meter hoog. Hij legt zijn hand halverwege de stam. „Nu zit ik meteen met een dilemma. Ik wil ’m hier afzagen, maar wat doe ik dan met de rest?”

Moeder Noortje Bours maakt foto’s. „Ik vind het belangrijk dat onze kinderen warme herinneringen aan Kerst hebben. Op deze manier maken we er echt een belevenis en hopelijk een traditie van.” Het optuigen van de boom is al een traditie: ze bakken samen kerstkransjes die de boom in kunnen.

Beetje zielig

Na de boomzaagdagen van afgelopen weekeinde zal De Hoge Veluwe zo’n vijftienhonderd bomen armer zijn, schat boswachter Ruseler. Daarna gaat hij samen met een groep vrijwilligers de overgebleven bomen weghalen. Dochter Kyra vindt het toch een beetje zielig: „Als wij worden omgezaagd is dat ook niet leuk.” Binnen vijf minuten ligt de boom op de grond. Trots poseert Bours met zijn vangst. Terug bij het basiskamp krijgen de kinderen koekjes en chocolademelk. Wouter Bours probeert ondertussen de boom achter in de auto te krijgen.

Achter hem worstelt meneer Ooms (66) met zijn boom. Zijn vrouw filmt het. Ze zijn vanuit Gouda naar de Veluwe gekomen. „Twee jaar geleden was ik hier met mijn dochter”, zegt ze. „Toen lag er sneeuw. Dat was helemaal mooi.” Ze hopen later in de middag nog een paar herten te kunnen zien.

Volgens Ruseler komen veel mensen jaarlijks terug. Er zijn zelfs steeds meer zelf meegebrachte zagen. „Mensen maken er echt een dagje uit van. Eerst even een boom zoeken en dan een wandeling of fietstocht door het park.”

Wouter Bours is klaar voor vertrek. De boom ligt dwars door de auto met de stam tegen de voorruit. De schade: een snee in zijn vinger en een ongemakkelijke autorit voor zijn vrouw en dochters. Maar dan heb je wel een echte grove den.