Een even intieme als pijnlijke ballingschap

Ze is buitengesloten, een van de „bruiden” van kunstenaar Anton Heyboer (1924-2005). Temend roept ze hem door de deur toe of ze alsjeblieft naar binnen mag. Het is een roerend , fluisterzacht begin van de voorstelling Anton Heyboer - Groeten uit Den Ilp. Vanonder geitenvellen komt een menselijke gedaante tot leven, vrolijk-grimmig pratend over „mensenhaat, haathaat, kunstwereldhaat”. Acteur Dick van den Toorn vertolkt de extravagante Heyboer die in een loods in Den Ilp in commune leefde met zijn bruiden.

Schrijver en regisseur Don Duyns heeft vooral de zonderlinge, anti-burgerlijke kant van Heyboer belicht. Van zijn kunstenaarschap komen we niets te weten, behalve dat hij in twee minuten een kunstwerk maakt, liefst met de ogen dicht. Gehuld in witgebleekte stoffen, het gezicht met zwarte lijnen beschilderd toont Van den Toorn ons een kunstenaar die zijn heil zoekt in Zen.

Het is een mooie vondst dat de toeschouwers in de zaal als indringers zijn in de schuilplek van de kunstenaar. Maar er blijven na afloop veel vragen over, eigenlijk te veel. Wat is de betekenis van zijn grillige en tegelijk geometrische kunst? Waarom was het destijds baanbrekend? Duyns beklemtoont het imago van een outsider. De grote kracht ligt in het spel van Van den Toorn en actrice Anneke Sluiters, die de bruiden verbeeldt. Zij spelen twee eenzame zielen, opgesloten in een even intieme als pijnlijke ballingschap.