Sluw, corrupt en ze noemden hem de koning van Rome

Rome wordt bestuurd door de Hoofdstadmaffia. 36 mensen zijn nu gearresteerd, 100 worden nog verdacht. Een van de sleutelfiguren heeft nog maar één oog en verdiende veel geld aan vluchtelingen.

Foto

„Heb je enig idee hoeveel je kunt verdienen met immigranten? Drugshandel levert minder op.” De beller in het afgeluisterde telefoontje was Salvatore Buzzi, de spil in een lucratief web van allerlei corporaties voor afvalverwerking, groenonderhoud en opvang van illegalen in Rome.

Nu is Buzzi een van de centrale figuren in een enorm schandaal. Misdadigers, bestuurders van openbare bedrijven, extreem-rechtse activisten en politici van verschillende signatuur blijken jarenlang onder één hoedje te hebben gespeeld in de Italiaanse hoofdstad.

De Hoofdstadmaffia, zo noemt justitie het. Deze week zijn 36 mensen gearresteerd. Oud-burgemeester Gianni Alemanno, van een rechtse partij met neofascistische wortels, behoort tot het honderdtal andere verdachten. Maar ook linkse gemeentebestuurders waren erbij betrokken: premier Renzi heeft de lokale afdeling van zijn Democratische Partij meteen onder curatele gesteld. Een minister staat onder druk omdat hij heeft gedineerd met Buzzi. En de huidige linkse burgemeester van Rome, Ignazio Marino, mag niet meer op de fiets naar het werk. Vooralsnog lijkt hij overal buiten te staan, maar het risico van een aanslag op hem is door wat er allemaal naar buiten is gekomen, vergroot.

In een rapport van meer dan duizend pagina’s beschrijven de openbare aanklagers hoe een groep misdadigers is geïnfiltreerd in de politiek. Vooral in de rechtse groep rondom Alemanno had die veel vrienden, maar ook linkse bestuurders en politici werkten mee.

Zo zorgde de linkse gemeentebestuurder Luca Odevaine er op het gemeentehuis voor dat de contracten voor de opvang van vluchtelingen en zigeuners bij de juiste mensen terechtkwamen. Hij kreeg hiervoor vijfduizend euro per maand.

En zoals Buzzi met zijn corporaties had ontdekt: daar was goed geld mee te verdienen. In 2011 en 2012, toen de Arabische Lente tot een enorme stroom vluchtelingen leidde, betaalde de overheid per volwassen vluchteling zestig euro per dag voor opvang – het dubbele van wat nu wordt betaald.

Buzzi is een voormalig extreem- linkse activist die in de jaren zeventig vast heeft gezeten voor aanslagen en moord. Maar het geld won het van de ideologie, want Buzzi ging samenwerken met de beruchte extreem-rechtse terrorist Massimo Carminati.

Carminati is volgens justitie de sleutelfiguur in dit schandaal. Hij was een leider van de neofascistische terreurgroep NAR. Zwijgzaam, meedogenloos, verdacht van tientallen overvallen en moorden. En voor vriend en vijand onmiddellijk herkenbaar omdat hij een oog had verloren toen in 1981 een pistool van een carabinieri vlak bij zijn hoofd werd afgevuurd.

De laatste koning van Rome, zo werd Carminati genoemd. Hij zag zichzelf, zo vertelde hij in afgeluisterde telefoontjes, als iemand die in de ‘tussenwereld’ de bovenwereld van politici, bestuurders en ondernemers in contact bracht met de onderwereld van drugshandelaren, geldwoekeraars en afpersers, in een samenwerking tot wederzijds voordeel.

Het corrupte netwerk van Carminati heeft zijn wortels in de beruchte Bende van de Magliana, waarin misdadigers samenwerkten met extreem-rechts. Die bende was in de jaren zeventig in Rome actief en vormde de inspiratie voor de befaamde boeken, film en serie Romanzo Criminale. Carminati in dat fictieve misdaadverhaal model gestaan voor de figuur ‘Nero’.

De zittende burgemeester Marino, een arts die de politiek in is gegaan, heeft steeds afstand genomen van zijn voorganger Alemanno.

Ook zijn partij wordt nu verdacht maar Marino neemt afstand van de rotte plekken. „Ik ben een chirurg die heeft geleerd zijn zenuwen onder controle te houden als een patiënt een halve liter bloed per minuut verliest.” Marino zegt dat dit nieuwe schandaal alleen maar een aansporing is op door te gaan met zijn maatregelen tegen corruptie. Hij wil alle contracten van de gemeente laten doorlichten.

Elke verdachte moet de politiek uit

Marino raakt een wethouder kwijt. De meeste politieke schade is op rechts, maar de Democratische Partij, die zich altijd heeft gepresenteerd als strijder tegen corruptie, lijdt gevoelig gezichtsverlies. Premier Renzi heeft meteen het Kamerlid Matteo Orfini aangesteld om schoon schip te maken in de afdeling Rome. Die eist dat iedereen die wordt verdacht, per direct zijn functie neerlegt. De partij-afdeling moet van de grond af opnieuw worden opgebouwd, zei Orfini, want zij „is gegijzeld door stromingen en machtsgroepen en is zo kwetsbaar gebleken voor infiltratie door de misdaad.”