Scoren met voetbal op tv, maar wie wint?

De Champions League gaat naar SBS. NOS heeft eredivisie en Oranje, RTL Europe League. Is publieke omroep verliezer?

Het wordt wennen voor de Nederlandse fans van FC Barcelona en Bayern München. Vanaf volgend seizoen zappen zij niet langer naar 3, maar naar 6, 8 of 9 voor de Champions League. Vrijdag werd bekend dat SBS vermoedelijk de uitzendrechten koopt van de Europese topcompetitie. De live wedstrijden en samenvattingen komen dan op SBS 6 of Veronica. Juristen van het mediabedrijf buigen zich nu over het driejarig contract van Europese voetbalbond UEFA. Op korte termijn volgt witte rook, zegt een bron rond de verkoop, maar de directie van Sanoma/SBS wil het akkoord nog niet bevestigen.

De strijd om het voetbal heeft grote invloed op de Nederlandse tv. Om te beginnen op de publieke omroep. Voor het eerst in de geschiedenis van de Champions League is het toernooi niet te zien bij de NOS. Daarmee verliest NPO3 een van de weinige programma’s met hoge kijkcijfers. Ook onder de moeilijk bereikbare groep van jongere kijkers.

Verder wordt de strijd tussen de twee grootste commerciële tv-bedrijven gelijkwaardiger. RTL, marktleider onder 20- tot 49-jarigen, wilde de Champions League graag, mogelijk om mannen- en voetbalstation RTL 7 tot zijn tweede grote zender te maken. Maar dat is vooralsnog mislukt. RTL behoudt waarschijnlijk de Europa League, de tweede Europese clubcompetitie. Met de Champions League krijgt SBS een krachtig instrument om zijn langzaam herstellende marktaandeel sneller te laten stijgen. Het tekent het hernieuwde zelfvertrouwen dat SBS uitstraalt. Vraag is wel hoe aantrekkelijk deze competitie blijft. Vooral nu in de poulefase de krachtsverschillen steeds groter worden, waardoor de aantrekkelijkheid voor de kijker afneemt.

Digitaal steeds aantrekkelijker

Sanoma/SBS, het grootste mediabedrijf van Nederland, koopt ook de digitale rechten van de Champions League. Het mag op internet en mobiel samenvattingen van drie minuten per wedstrijd tonen. Plus een overzicht van de volledige speelronde. De opkomst van smartphone, tabletcomputer én snel mobiel internet hebben dit pakket een stuk aantrekkelijker gemaakt. Sanoma/SBS zal de digitale rechten onder meer gebruiken voor zijn nieuwsdienst NU.nl. Ook een manier om jongeren te bereiken.

Zo blijft voetbal een breekijzer. Of het nu de Champions League is of de eredivisie, die de NOS houdt. Sport is een van de weinige genres die mensen rechtstreeks willen zien, niet uitgesteld, via video-on-demand, op Netflix, Amazon of NLziet. Dat geldt ook voor talentenjachten als The Voice. De tijd die Nederlanders tv kijken zou zijn gedaald zonder het WK in Brazilië.

Reclame-inkomsten

En dat is weer van belang voor de reclame-inkomsten. Niet voor niets kocht de NOS de kwalificatiewedstrijden van Oranje. Daarom ook hebben zenders miljoenen over voor de eredivisie, Champions League of WK voetbal. Dat speelt niet alleen in Nederland waar SBS naar schatting een kleine 10 miljoen per jaar wil betalen voor de Europese topcompetitie. Maar ook in bijvoorbeeld de VS hopen tv-stations kijkers te trekken met live American football, honkbal en basketbal.

In Groot-Brittannië betaalde British Telecom eind vorig jaar 299 miljoen pond per jaar (380 miljoen euro; voor alle pakketten, zowel live en samenvattingen op een open kanaal als achter de decoder) voor de Champions League. Zo kocht de relatieve nieuwkomer BT een plek op de tv, net als telecombedrijf Proximus (Belgacom) in België de Champions League heeft gebruikt om een prominente plek op de afstandsbediening te krijgen.

UEFA legt zenders aan banden

Nog één kanttekening bij de commerciële mogelijkheden van de Champions League: de UEFA en zijn marketingbureau TEAM heeft strikte regels voor hun sponsors. Die hebben onder meer recht op commercials voor en na de wedstrijd en in de rust. De opbrengsten vloeien terug naar UEFA, die vorig seizoen in totaal 1,34 miljard euro ophaalde aan mediarechten plus commerciële contracten (75 procent gaat terug naar de clubs, 25 procent besteedt de UEFA aan toernooien en promotie van de sport).

Veel meer dan bij de eredivisie beperken de UEFA-regels zenders in hun mogelijkheden zelf reclame te verkopen. Zij hebben slechts tijd voor een paar eigen spotjes.

Het is de vraag wie de beste deal heeft gesloten: SBS met de prestigieuze maar dure Champions League, RTL met de aantrekkelijke B-keus Europa League of de NOS met de samenvattingen van de eredivisie.