Kort geding tegen de staat om de opslag van internet- en belgegevens

Foto ANP / Remko de Waal

De massale opslag van locatiegegevens, internet-, e-mail- en belgedrag van alle Nederlanders moet per direct worden gestopt. Dat eisen de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten, journalistenvakbond NVJ en stichting Privacy First in een kort geding dat zij aanspannen tegen de Nederlandse staat.

Volgens advocatenkantoor Boekx in Amsterdam sluit ook internetprovider BIT zich aan en overwegen ook andere internet- en telecomaanbieders dat.

Aantasting van privacy

Afgelopen voorjaar oordeelde het Europees Hof van Justitie dat het opslaan van de bel- en internetdata een zware aantasting van de privacy vormt, terwijl onduidelijk blijft in hoeverre het strikt noodzakelijk is voor het aanpakken van terrorisme en criminaliteit.

Op basis van deze uitspraak stelde de Raad van State vast dat duidelijk en precies omschreven moet zijn welke gegevens, van welke elektronische communicatiemiddelen en van welke personen nodig zijn voor het voorkomen, opsporen of vervolgen van ernstige criminaliteit. Onlangs maakte minister Opstelten (Justitie, VVD) bekend de wet te willen aanpassen, maar de massale gegevensopslag voort te zetten.

‘In strijd met Europees Hof

Daarmee handelt Nederland volgens advocaat Fulco Blokhuis in strijd met de uitspraak van het Europees Hof. Blokhuis:

“Opstelten wil alleen de toegang tot de gegevens beperken, onder andere door een rechter te laten beslissen of de data in een onderzoek mogen worden gebruikt. Dat is volstrekt onvoldoende. Het opslaan van ieders communicatiegegevens is een grove schending van het fundamentele recht op privacy en moet direct stoppen.”

Alles vastleggen

Sinds 2009 zijn telecombedrijven verplicht een jaar lang vast te leggen wie wanneer met wie belde en vanaf welke locatie. Internetproviders moeten een half jaar lang kunnen vertellen wie wanneer met wie mailde of wanneer iemand in- en uitlogde op internet.

In het voorjaar bleek dat politie en andere opsporingsdiensten van deze laatste categorie internetgegevens amper gebruik maken, mede door kennisgebrek. De politie heeft te weinig kennis om de internetdata te interpreteren. Ook maken veel Nederlanders gebruik van Amerikaanse diensten als Whatsapp en Facebook, die buiten de Nederlandse bewaarplicht vallen.

Blokhuis verwacht dat de rechtbank in Den Haag in januari of februari uitspraak doet.