Ik heb geen groot ego, helemaal niet eigenlijk

Henk de Jong (50) is de eigenwijze coach van voetbalclub SC Cambuur. De kleine volksclub uit Leeuwarden staat nu verrassend negende in de eredivisie. „De stress die Van Basten had is heel herkenbaar.”

Tekst Steven Verseput Foto Andreas Terlaak

Rivaliteit

„Ik ben een trotse Fries. Ik woon al heel mijn leven in Drachten. Mijn vrouw en ik spreken Fries, de kinderen Nederlands, dat hebben ze aangeleerd op school. Ik heb een paar vaste kameraden, een clubje dat ik al van jongs af aan ken. Zoals mijn maat Jan de Haan, die me vaak naar wedstrijden rijdt en Gosse Tjoelker, die is bakker in Drachten. De rivaliteit tussen de voetbalclubs SC Heerenveen en SC Cambuur vind ik prachtig. De Friese vlag, met de pompeblêden, staat op het shirt van SC Heerenveen. En ze hebben zich het Friese volkslied toegeëigend. Dat kunnen de Leeuwarders niet goed hebben. Cambuur is de afgelopen twintig jaar klein gebleven, Heerenveen ging juist vooruit. Die frustratie zit heel diep bij Cambuur-fans. Dat gaat van opa op vader op zoon.”

Incident

„In april maakte toenmalig Cambuur-coach Dwight Lodeweges bekend aan het einde van het seizoen naar Heerenveen te vertrekken. Een klein deel van onze fans was daar zo boos over dat ze door de hekken bij het stadion beukten en Dwight bedreigden. Hij was genoodzaakt direct op te stappen. De hele club heeft onderschat hoe diep dat sentiment zit. Ik was assistent en nam de functie van hoofdcoach over. Mij werd steeds gevraagd waarom ik niet solidair was met Dwight en ook vertrok. Maar hé, ik had er niet voor gekozen om naar Heerenveen te gaan! En als ik weg zou gaan, zou ik geen uitkering krijgen. Ik heb een gezin dat ik moet onderhouden. Ik zei toen voor de camera: als ik ontslag neem, zit ik binnen vier maanden in de schuldsanering.”

Ouders

„Mijn vader was conciërge op de lagere technische school in Drachten. Daarnaast werkte hij op de avondschool. Mijn moeder was schoonmaakster in een ziekenhuis. Later kreeg ze een baan als bediende in het ziekenhuisrestaurant. Mijn ouders moesten alle eindjes aan elkaar knopen zodat de kinderen konden studeren. Mijn broertje en ik gingen naar het CIOS (Centraal Instituut Opleiding Sportleiders, red.), mijn zusje naar de verplegingsopleiding. We woonden in een mindere buurt, de Vogelbuurt. Mijn moeder maakte kleren voor zichzelf en voor mijn vader, zodat ze voor ons goede kleren konden kopen. We zijn fantastisch opgevoed. Ze hebben ons fatsoen en een positieve kijk op het leven meegegeven. Ze zijn nu begin zeventig. Ik vroeg ze laatst: hebben jullie het al een beetje geregeld voor als jullie overlijden? Ja, dat hadden ze gedaan. Dan doen we condoleance voor iedereen en daarna cremeren in besloten kring. Daar krijg ik nu een beetje een raar gevoel van.”

Knie

„Ik was twintig toen ik de kruisbanden van mijn rechterknie scheurde. Ik zat in het tweede elftal van SC Heerenveen en had de droom om in het eerste te spelen. Ik vergeet nooit meer het moment dat het mis ging: uit bij Bakkeveen, op een doordeweekse avond, het werd 2-2. Mijn knie kreeg een klein knikje. Toen ben ik teruggegaan naar de amateurs. Daarna scheurde ik mijn kruisband helemaal af. Op dat moment stortte mijn wereld in. Ik was fulltime sportman. Opeens hield het op. Gelukkig had ik mijn trainersdiploma, zodat ik coach kon worden in de top van het amateurvoetbal. Later ging ik ook in het profvoetbal werken.”

Louis van Gaal

„Begin september was ik op het voetbalgala in Hilversum. Opeens tikte iemand op mijn schouder, staat Louis van Gaal achter mij, oud-bondscoach en nu trainer van Manchester United. Hij zei: ‘Wat doe je het goed, Henk.’ Ik wist niet zo goed wat ik moest zeggen. Hij zit in Manchester en volgt SC Cambuur. Dat doet mij wel wat. Het geheim achter het succes van Cambuur dit seizoen, is koopmansgeest, voetbalvisie en eensgezindheid. We proberen de spelersgroep volledig achter ons te krijgen. En de hele achterban. Dat doen we door spectaculair en aanvallend te spelen. Als we verdedigend zouden voetballen krijg ik de supporters tegen me. Ik kan goed met mensen omgaan, ik krijg ze altijd wel mee. Maar ik kan ook keihard zijn, ik kan zo afscheid nemen van spelers. Conflicten horen erbij. Over de opstelling bijvoorbeeld, maar ook over het opruimen van de kleedkamer. Dat moeten de spelers hier zelf doen.”

Luis Suárez

„Luis Suárez [de Uruguayaanse topvoetballer die dit jaar tijdens het WK een speler in zijn schouder beet, red.] heb ik meegemaakt toen hij in 2006 bij FC Groningen kwam. Hij begon in het belofte-elftal, dat ik coachte. Hij was mollig, agressief en sprak de taal niet. Hij is een overlever, hij wilde naar het eerste elftal. Hij misdroeg zich tegen iedereen in wedstrijden, toen heb ik hem twee duels achter elkaar gewisseld. Later werd hij goed, onvoorstelbaar.”

100.000 gulden

„In 1989 heb ik 100.000 gulden gewonnen in de Staatsloterij. Ik was 25 jaar. Het nummer weet ik nog precies: 001978. Een paar dagen later had ik een ton op de bank staan. Toen ben ik met een groepje op stap gegaan. Ook heb ik er een paar auto’s van gekocht. En ik heb het gebruikt voor de bruiloft en er het huis mee ingericht.”

Tweede leg

„Mijn vrouw Diana heb ik leren kennen bij amateurclub Drachtster Boys, ze was daar vrijwilliger achter de bar. Ik was hoofdtrainer. Ik dacht: pik in, het is zomer. Het is een mooie, Friese vrouw. Ze is tien jaar jonger. Ze werkt twintig uur per week, als secretaresse op een grote scholengemeenschap in Drachten. We hebben vier kinderen: twee jongens van 18 en twee kleintjes van vijf en vier. Ik heb een tweede leg bij dezelfde vrouw. Vroeger was ik een enorme stapper, ik ging vier avonden per week uit in Drachten. Nu ga ik al om kwart voor tien naar bed, ik ben een saaie man aan het worden. Om zes uur zijn de twee kleinsten alweer wakker. Mijn vrouw vindt me een beetje een rommelkont. Ik ben mijn telefoon en mijn sleutels vaak kwijt. Verder ben ik thuis een beste jongen: vuilnis opruimen, afwassen en ik geef de kinderen elke morgen eten.”

Zwager

„We kregen veel steun vanuit de voetbalwereld toen het broertje van mijn vrouw omkwam bij een auto-ongeluk. Hij was 27. Hij had net een nieuwe Porsche. Die avond regende het, door aquaplaning knalde de kont van de auto tegen een paal en brak hij zijn nek. Ik zag het ongeluk. Ik werkte in een sportschool, honderd meter verderop. Ik wist toen niet dat hij het was. Tot ik een telefoontje kreeg van mijn vrouw: Henk, Harold is dood, je moet naar huis komen. Dat ze me zo belde, ze is zo’n nuchtere vrouw. Later raakte ze daarvan in de war, omdat ze alles wegstopte voor zichzelf. Ontzettend zielig.”

Stress

„De nacht na wedstrijden slaap ik slecht. Dan ben ik nog erg bezig met het analyseren van het duel. De stressproblemen waar Marco van Basten als coach bij AZ last van kreeg, zijn heel herkenbaar. Je ligt onder een vergrootglas. Iedereen kan een mening over je hebben. Ik heb iemand, Gerrit van der Heide, die mij helpt op het gebied van stress: wie ben ik, waar sta ik voor, doe ik er alles aan? Ik heb geen groot ego, helemaal niet eigenlijk. Ik zou ook zo weer in de sportschool kunnen gaan staan, zoals ik vroeger deed. Dan ga ik weer spinningles geven aan huisvrouwen.”