De nieuwe VEB-directeur heeft veel te doen, en dat is een slecht teken

Nederland, Den Haag 04122014 - Portret Paul Koster, directeur van de VEB, vereniging voor effecten bezitters. Foto: David van Dam

De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) heeft het druk. Eigenlijk wil een belangenvereniging dat helemaal niet. Zo min mogelijk gedoe, dat betekent dat het goed gaat. Maar aandeelhouders worden de afgelopen periode geregeld verrast door affaires en problemen bij beursgenoteerde Nederlandse bedrijven:

Hoe nieuw is deze onrust?

Het laat zien hoe belangrijk de functie van de VEB is, stelt Paul Koster, sinds augustus directeur van de belangenvereniging. Maar of het ook iets over het bedrijfsleven van nu zegt? “Fraude en affaires zijn van alle tijden. Rond 2000 was er ook een piek.” Maar hij ziet wel de effecten van de crisis:

“Bedrijven zoals BAM en Ballast Nedam hebben al 7 jaar last van de economische crisis. Dan zie je dat bedrijven projecten aan gaan trekken op een veel te dunne basis. Projecten die het bedrijf geen winst opleveren, maar gewoon bedoeld zijn om het personeel aan het werk te houden. De marges zijn te dun.”

Bij de VEB noemen ze dat inmiddels “een A15’tje”, naar het wegenproject bij Rotterdam waarop Ballast Nedam inmiddels bijna 100 miljoen euro verlies heeft gemaakt.

De val van SNS

Recent heeft de VEB bij de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam een verzoek ingediend om alsnog onderzoek te doen naar mogelijk wanbeleid bij SNS Reaal, de bank en verzekeraar die begin februari vorig jaar genationaliseerd werd wegens aanhoudende verliezen. “We hopen dat we echt de kans krijgen om erachter te komen wat er allemaal bij het bedrijf is gebeurd.”

SNS kocht in 2006 Property Finance, een onderdeel dat vastgoed financierde, ook in het buitenland. Uiteindelijk leed dit onderdeel zulke grote verliezen dat SNS gered moest worden. Koster:

“De organisatie was totaal niet voorbereid op deze enorme expansie. Hoe zijn ze nou echt tot de beslissing gekomen dat bedrijf te kopen?”

Toon beleggers geen vage plannen, maar concrete stappen

Koster wil dat bedrijven beleggers veel meer informatie geven en beter uitleggen wat de plannen zijn. Waar wil een bedrijf naartoe? Hoe zien ze hun markt tot 2020? “En dan niet: ik wil over een paar jaar met ons bedrijf in de top 5 staan, zoals Rijkman Groenink met ABN Amro deed.” Koster wil dat een bedrijf helder uitlegt wat de stappen zijn, hoe die genomen worden en vooral welke risico’s daaraan zitten.

“De risicoparagraaf staat nu vol met platitudes. Laat goed zien hoe je wilt expanderen, hoe die groei begeleid gaat worden en welke reële risico’s er zijn. Dus als je bijvoorbeeld in Ghana aan de slag gaat, liggen de volgende risico’s op de loer.”

Hoe beslist Koster zelf als belegger of een bedrijf zijn geld waard is? “Dat een bedrijf veel in het nieuws is, is vaak een slecht teken.” Vervolgens kijkt hij naar de balans en dan vooral de kaspositie van een bedrijf. “Dat is het belangrijkste. Een balans kan er leuk uitzien, maar het gaat erom of er geld binnenkomt.” En dan wil Koster nog weten of een bedrijf grote aandeelhouders heeft, zoals pensioenfondsen en andere institutionele beleggers.

“Dat is een goed teken, een soort kwaliteitstoets. Zij moeten aan allerlei regels voldoen met hun beleggingen.”

Lees het hele interview met Paul Koster in NRC Weekend