Trending topic: de laatste woorden van Eric Garner

Arjen van Veelen bekijkt elke vrijdag waar we ons deze week over opwonden op sociale media. Wat zegt dat over ons? Vandaag: de dood van Eric Garner.

Afgelopen zaterdag knalde één van de jachten van de Volvo Ocean Race op een koraalrif. Dagen later zijn er nog steeds geen beelden van het moment supreme. Opmerkelijk, omdat die jachten zijn volgehangen met camera’s. Daar zijn ze op ontworpen. Aan boord vaart een speciale cameraman mee. Dit is geen skûtsjesilen, maar een reality serie die acht maanden duurt. Alles wordt gefilmd. Elke gijp, elke golf. Alle heimwee en scheurbuik. Alles komt online. Het moet eenzaam zijn, daar op zee, zo vaak zit de bemanning van iedere jacht achter Facebook. De Volvo Ocean race: een flottielje van drijvende Big Brother-huizen.

Alleen is er dus geen beeld van de meest spannende plotwending. Dat kan een technische storing zijn. Een verzopen satelliettelefoon. De oceaan is groot en wifi-loos. Of komen de beelden niet vrij omdat een sponsor dat niet wil? Vloekte de schipper te hard? Was er muiterij? Of een beschonken kapitein Schettino?

Zonder beeld ga je gissen. Pas als er beeld is, is iets echt gebeurd.

Maar zelfs als er beeld is, blijft dat de vraag. Dat bleek woensdag, in New York, toen het nieuws kwam dat een witte politieagent die een zwarte man had gedood niet wordt vervolgd. Agenten krijgen in de VS vaak het voordeel van de twijfel, maar in deze zaak leek twijfel juist kansloos: een omstander had de hele gebeurtenis gefilmd. Een gruwelijk filmpje. Je ziet een man, Eric Garner, stikken. Het filmpje ging en gaat viraal.

Maar juridisch was het niet gruwelijk genoeg. Zien is niet geloven.

Na het nieuws volgden bittere reacties op een plan dat president Obama eerder deze week bekend maakte: hij wil 50.000 camera’s om de nek hangen van politieagenten. Body cams, zoals ook de Nederlandse politie ze gebruikt. Maar wat hebben ze voor zin als er geen gerechtigheid volgt, zelfs als je dood op film staat?

Racisme is in elk geval geen technisch probleem en los je niet op met gadgets. Bovendien, politiecamera’s kunnen ‘weigeren’ op het moment suprême. Beeld kan ‘verdwijnen’. Er bestaat een oude traditie van verloren filmrolletjes en gewiste bestanden.

Het filmpje van Eric Garners dood was juridisch niet voldoende — precies dat laat het filmpje zien: miljoenen zien voor het eerst de rot in het systeem. Gisteren was #ICantBreathe wereldwijd trending. Een verwijzing naar de laatste woorden van Garner. In het filmpje herhaalt hij ze negen keer. „Ik krijg geen adem. Ik krijg geen adem. Ik krijg geen adem. Ik krijg geen adem. Ik krijg geen adem. Ik krijg geen adem. Ik krijg geen adem. Ik krijg geen adem. Ik krijg geen adem.” Tot hij stil valt.

Ook wat je ziet kun je ontkennen; het wordt alleen steeds moeilijker.