Top Nutreco profiteert niet mee

Managers bezitten aandelen zodat hun belangen gelijk opgaan met die van beleggers. Maar nieuwe wetgeving roomt koerswinst voor de bedrijfstop bij overnames af.

1 Wie wint er?

De aandeelhouder. En omdat de top van beursgenoteerde bedrijven deels in aandelen wordt beloond, waren bestuurders tot voor kort vanzelfsprekend ook dé winnaars bij een overname. Zij incasseerden de koerssprong van hun aandelen.

Bij een overname legt een bieder altijd een premie bovenop de beurskoers om instemming van aandeelhouders te krijgen. De koers van de Nutreco-aandelen staat inmiddels bijna tweederde hoger dan vlak voor het bod.

Op 20 oktober bood SHV (energie, detailhandel, beleggingen; 47.100 werknemers) 40 euro per aandeel. Medio november bleek nog een kaper op de kust en verhoogde SHV zijn bod naar 44,50 euro.

2 Kassa voor de top, dus?

Ja en nee. Geen kassa als je kijkt naar de gevolgen van nieuwe wetgeving die per 1 januari geldt. Bestuurders mogen sindsdien niet meer profiteren van de koerswinsten na een overnamebod. Die winst wordt afgeroomd.

Dat geldt voor de aandelen die zij bezitten én voor de aandelen die hen zijn toegezegd als zij eerder vastgelegde prestaties waarmaken. Dat betekent dat de bestuurders van Nutreco straks moeten afrekenen tegen een koers die, als je naar bijgaande grafiek kijkt, een dieptepunt markeert.

Bestuursvoorzitter Knut Nesse bezit volgens het vanochtend gepubliceerde biedingsbericht van SHV ruim 19.000 aandelen. Die zijn tegen de koers van het bod van SHV bijna 850.000 euro waard. Maar het peilmoment van de nieuwe wetgeving is de koers van vier weken vóór het eerste bod. Die was toen ruim 29 euro. Dan zijn de aandelen ‘maar’ 560.000 euro waard. Verder liggen ook nog eens 93.769 aandelen op hem te wachten: ze zijn hem wel toegezegd, maar hij kan ze op dit moment nog niet verzilveren.

Omdat Nutreco als zelfstandig beursgenoteerd bedrijf na het bod ophoudt te bestaan, moeten alle aandelenregelingen beëindigd worden. De bestuurders krijgen per saldo minder toegezegde aandelen. Ook voor die aandelen geldt de lage koers van vier weken vóór het bod. Dat scheelt Nesse meer dan 1,3 miljoen euro. Hij ontvangt op zijn toezegde aandelen straks overigens nog altijd bijna 2 miljoen.

In die zin is het glas niet half leeg, maar ook rijkelijk gevuld.

Nesse’s collega Gosse Boon, de financiële bestuurder, kan straks op basis van de eindafrekening ruim 1,3 miljoen euro tegemoet zien. Hij loopt als gevolg van de nieuwe wetgeving alles bij elkaar ruim een half miljoen euro mis.

3 Wordt de overnamewinst van iedereen bij Nutreco afgeroomd?

Nee. Een beperkt aantal hogere managers en stafleden wordt, net als de bestuurders, deels in aandelen beloond. Per persoon natuurlijk minder dan de bestuurders, zo werkt dat. Onderscheid moet er zijn.

Deze groep omvat ongeveer tachtig mensen, zegt de woordvoerder van Nutreco. Het wettelijke afromen van koerswinsten bij een overname geldt voor hen níet. De wetgever is ervan uitgegaan dat zij, gezien hun positie, niet in staat zijn om de strategie van een onderneming, zoals een overname, wezenlijk te beïnvloeden.

4 Nog meer winnaars?

Het hele hoger kader bij Nutreco, dat zijn een paar honderd managers, kan meedoen aan een aandelenbezitregeling. Zij moeten dan een deel van hun bonus bestemmen voor de aankoop van Nutreco-aandelen. Na drie jaar en twee maanden kunnen zij die aandelen weer verkopen.

Nutreco geeft als stimulans een gegarandeerd rendement van 25 procent in deze periode van drie jaar en twee maanden. Maar als Nutreco het goed doet op de beurs, stijgen niet alleen je gekochte aandelen in waarde, Nutreco geeft je ook extra aandelen. Dat kan oplopen tot 300 procent extra. Zo werkt het als bonusverdubbelaar. Of bonusverdrievoudiger. [Zie ook de inzet hiernaast: Hoe werken de aandelenbeloningen?]

Onder het kader liep het geen storm voor deze beloningsvorm. In 2013 deden 76 managers mee.

5 Alle winnaars nu gehad?

Nee, er zijn ook microkampioenen. Nutreco doet aan ‘werknemerskapitalisme’ om de betrokkenheid van zijn mensen te stimuleren. Iedereen kan met een lokkertje van de werkgever aandeelhouder worden. Dat is ongewoon onder grote beursgenoteerde Nederlandse bedrijven.

Maar..., helaas, veel animo onder het personeel blijkt er niet te zijn. In 2013 deden 376 van de bijna 10.000 medewerkers mee met het aandelenplan, in 2012 waren het er 414, het jaar daarvoor 439, zo blijkt uit de jaarverslagen.

Werknemers konden voor maximaal 1.800 euro aandelen van hun werkgever kopen. Nutreco beloont deze aankopen: bij elke vier aandelen doet de werkgever er gratis ééntje bij [Zie inzet: Hoe werken de aandelenbeloningen?]. Wie dit jaar voor het maximale bedrag meedeed, boekt dankzij het overnamebod zeker 66 procent rendement.

6 En de overige werknemers?

Die hebben pech. Ongeveer 9.500 werknemers deden niet mee. Voor hen geldt: niks verloren, niks gewonnen.