Theaterstraat Nes zonder Comedy Theater

Het Comedy Theater moet weg uit de Nes. Op de ‘off-Broadway van Amsterdam’ zitten straks nog maar drie theaters.

Dagboek van een afteldrama, staat op de site van het Comedy Theater. Nog 34 dagen: „Ambtenaren blazen rookgordijnen in antwoord. Zoveel rook produceert onze toneelhazer nog niet eens.” Nog 32 dagen. „De weg is vrij om het theater te sluiten.” 

In januari moet het Comedy Theater weg zijn uit de monsterzaal van een voormalige tabaksmakelaar op de Nes, schuin tegenover het Frascati Theater. Directeur Frans Ruhl verloor een kort geding tegen de eigenaresse van het pand. Hij gaat in beroep – zonder al te veel hoop over de afloop, zegt hij geëmotioneerd. Ruhl, die zijn carrière eind jaren ’60 begon bij Wim Kan, vestigde zijn theater in 2007 aan de Nes. Hij wilde het groots aanpakken: het moest een theater worden zonder subsidie. „Ik wilde laten zien dat het kan.” Hij stopte er al zijn geld in. „De fundering, het balkon, de luchtbehandeling – ik heb alles zelf betaald.” Zijn drijfveer: het slotapplaus.

Veel grote namen stonden in het theater: Youp van ’t Hek, Brigitte Kaandorp. De serie Feuten werd er opgenomen. „Vaak volle zalen”, zegt Ruhl, die tegelijkertijd beaamt dat het moeilijk is om een theater draaiende te houden met een huur van bijna 10.000 euro per maand.

In 2012 betaalde hij zeven maanden niet. Er kwam een ontruimingsbevel, Ruhl betaalde het bedrag alsnog. Daarna werden er steeds tijdelijke contracten gesloten. Volgens Alberto Mizrahi, de man van de eigenaresse, zodat er tijd was een nieuwe huurder te zoeken. „Alles in goed overleg.” Ruhl zegt in de veronderstelling te zijn geweest dat het contract elk jaar zou worden verlengd.

In het voorjaar werd een nieuwe huurder gevonden: Art Deli, een cultuur- en vormgevingsplatform dat tentoonstellingen wil organiseren in combinatie met horeca. Voor dat laatste was een bestemmingswijziging nodig. Het stadsdeel deed er drie vergaderingen over om tot een compromis te komen: alleen horeca aan de Rokinkant, niet aan de Neskant van het pand. Art Deli ging akkoord.

De ondernemersvereniging van de Nes vindt de gang van zaken „verdrietig”. Penningmeester Michiel Kleiss: „Die bestemmingswijziging had er niet zo makkelijk doorheen mogen komen. Dat er na de Engelenbak nu weer een zaal uit de Nes verdwijnt, zet de balans tussen horeca en theater verder op scherp.”

Mark van der Veer van D66-Centrum (dat de wijziging overigens steunde) vindt het niet de taak van het stadsdeel zich uit te spreken over een huurder. „Dat is aan de eigenaar.” En die is helder: „Wij willen gewoon een marktconforme huurprijs ontvangen. Mijn vrouw en ik moeten ook onze hypotheek betalen.” Het pand is al 115 jaar familiebezit.

Nog drie van de vijf theaters zijn straks over op „de off-Broadway van Amsterdam”, zoals de Nes in een gemeentelijk visiestuk werd omschreven. Van der Veer: „Over het belang van de Nes als theaterstraat is iedereen het eens. Maar hoe realiseer je dat? Het druist totaal tegen de markt in dat daar kleinschalig theater zit.”