Column

Den Helder, culturele hotspot

Het eerste wat je ziet als je in Den Helder het station uitkomt, is een jarenzestiggebouw met het opschrift ‘Rob Scholte Museum’. In dit voormalige postkantoor – thans eigendom van de gemeente – heeft de prominente Nederlandse kunstenaar Rob Scholte (56) sinds 2008 zijn werkruimte, en sinds de zomer van 2013 ook zijn eigen museum. Met gepaste trots leidt de kunstenaar me rond. Anders dan verwacht, hangt er weinig van hemzelf. In de actuele opstelling valt de nadruk op volkskunst: intarsia (houtinleg) en bamboe op fluweel – prachtig, anoniem werk in vergeten technieken, dat Scholte zelf met liefde heeft laten inlijsten.

De naamgever heeft zichtbaar lol in zijn museum. „De meesten willen in Den Helder nog niet dood gevonden worden, maar het is hier fantastisch: de meeste zonuren van Nederland, aan drie kanten zee.” Zijn aanwezigheid, zegt hij met recht, doet iets voor het tot nu toe niet als culturele hotspot bekend staande Den Helder. Sinds de aanslag op zijn persoon in 1994 woonde Scholte in Tenerife, Bergen (N.H.) en Egmond aan de Hoef. Hier wil hij blijven: „Lekker werken. Dat mijn geest hier rondwaart. Dat ik er ben.” Wethouder Jacqueline van Dongen ziet dat sinds kort anders: Scholte moet per 1 januari het voormalige postkantoor ontruimen.

Het vorige college van B en W had het markante gebouw van architect Jo Kruger (1914-1983) willen afbreken, ter wille van een nieuw stadhuis. Ondanks verzet van omwonenden was het bestemmingsplan met één stem meerderheid door de gemeenteraad aangenomen. Toen kwam de aardverschuiving van de gemeenteraadsverkiezingen 2014: in het nieuwe college geeft de lokale Stadspartij de toon aan. Exit nieuw stadhuis. De gemeente vroeg Scholte een beleidsplan voor het oude postkantoor, als culturele broedplaats. Scholte stelde voor hem het gebouw langdurig in bruikleen te geven. Hij meent zelf voldoende fondsen te kunnen aanboren voor restauratie, inrichting en exploitatie. De gemeente wil het gebouw zelf beheren, met Scholte als huurder, eventueel gesubsidieerd. De gemeente heeft weinig vertrouwen in de financiële onderbouwing van Scholtes plannen. De kunstenaar van zijn kant meent geen fatsoenlijk financieel plan te kunnen maken, omdat de gemeente gegevens over de ozb-waarde, de energie- en onderhoudskosten achterhoudt. Scholte vermoedt vuil spel: wil de gemeente stiekem nog steeds slopen?

Aldus werd een verschil van inzicht een heus conflict. Bij een gesprek met Scholte vorige maand voelde Van Dongen zich geschoffeerd. Dat blijkt uit vertrouwelijke mails van de wethouder aan raadsleden van de Stadspartij, waarbinnen over de culturele broedplaats verschillend wordt gedacht. Het Noordhollands Dagblad citeerde breedvoerig uit die mails, in weerwil van de waarschuwing van de wethouder dat ze geheim moesten blijven: „De kleinste opening biedt de media ruimte iets kleins groot te maken.” Opwinding in de Stadspartij: wie was de mol? Hilariteit bij traditionele partijen over gestumper van politieke nieuwkomers. Inmiddels dreigt een met liefde en aardigheid opgezet initiatief in een cultuurwoestijn de nek te worden omgedraaid. Het is maar helemaal wat je ‘klein’ noemt.