Blokkeer schaliegas niet nu al

Onderzoek naar de mogelijkheid om in Nederland schaliegas te winnen, mag doorgaan. Maar wat dit onderzoek ook uitwijst: naar schaliegas mag niet worden geboord. Ziehier het verwarrende standpunt van de PvdA, althans van fractievoorzitter Samsom. Hij verwoordde het deze week binnen en buiten de Tweede Kamer.

De stand van zaken was als volgt: het kabinet, van VVD en PvdA, laat (vervolg-)onderzoek doen naar de risico’s van boringen naar schaliegas voor natuur en milieu. Volgend jaar zullen de ministers van Economische zaken en van Milieu laten weten of zij de winning van schaliegas toestaan. Tot die tijd zijn proefboringen verboden; vergunningen die daarvoor al waren verleend, zijn ‘bevroren’.

Tot nu toe opereerde het kabinet in de wetenschap dat coalitiepartner PvdA de winning van schaliegas alleen onder strenge voorwaarden wilde toestaan: als het schoon en veilig genoeg kan. Zo is het letterlijk verwoord door de energiewoordvoerder van de fractie, Vos. Het klonk een tikje stelliger dan het kabinetsstandpunt dat de overlast voor mens, milieu en natuur „zo klein mogelijk moet zijn”. Maar daar was deze week opeens de partijleider van de PvdA, die onomwonden zei: „Schaliegas hoort niet bij de toekomst van de Nederlandse energievoorziening.”

De coalitie is nu dus openlijk verdeeld: wat de uitkomst van het onderzoek naar schaliegas ook wordt, hoe schoon en veilig dat eventueel ook blijkt te kunnen, Samsom wil er niet aan. Dat hij het onderzoek ernaar toch wil laten voortgaan, is omdat het wellicht ook informatie oplevert naar de mogelijkheid om aardwarmte te gebruiken, een energiebron die anders dan gas wel duurzaam is.

Als het gaat om de productie van energie uit duurzame bronnen heeft Nederland een wereld te winnen. Tot nu toe is het beter geweest in het formuleren van schone voornemens dan in het nakomen ervan. Toch is het vreemd om de optie schaliegas op voorhand uit te sluiten, ook al zijn we heel wat fractieleiders verder voordat van winning sprake kan zijn – dat duurt nog wel een jaar of vijftien.

Schaliegas is weliswaar een fossiele brandstof, maar wel een van de schonere soort – heel wat schoner dan kolen bijvoorbeeld. Bovendien is de voorraad aardgas in Nederland niet alleen eindig, de winning ervan in het noorden stuit op toenemend en begrijpelijk verzet. Maar Nederland zal zijn elektriciteit ergens vandaan moeten halen. Hoe schoner, hoe beter: de mogelijkheid om bijvoorbeeld energie te winnen uit de overgang tussen zout en zoet water, waar Samsom ook over sprak, verdient dus eveneens nadere studie. Hiervoor geldt hetzelfde als voor schaliegas: zet alle voor- en nadelen nuchter op een rij. En trek dan conclusies.