Lorde op tv, speeches en bijzondere uitgeverijen in Paradiso

De Nieuw-Zeelandse zangeres Lorde afgelopen oktober tijdens het Austin City Limits-muziekfestival in Texas. Dit weekend vertoont de VPRO een documentaire over Ella Yelich-O'Connor, zoals ze echt heet. Foto EPA / Ashley Landis

Hoor wie klopt daar kinderen, hoor wie klopt daar kinderen. Hoor wie tikt daar zachtjes tegen het raam? Welnu: het weekend. De zak van Sinterklaas is sowieso gevuld met een muziekdocumentaire, een serie over speeches en boeken van bijzondere uitgeverijen.

KIJKEN // Wie is toch die Lorde?

zaterdag 6 december, 21.35u, NPO 3

Ze kwam, ze zag, ze overwon. Haar liedje ‘Royals’ werd een monsterhit in zowel binnen- als buitenland, en op haar schoorsteen staan twee Grammy’s. Maar waar komt de Nieuw-Zeelandse Ella Yelich-O’Connor, die pas net 18 is en we ook wel kennen als popster Lorde, eigenlijk vandaan? Wat heeft haar gevormd, en wat maakt haar en haar muziek bijzonder? We schreven eerder al eens op dat ze een wonderkind genoemd wordt, zelf vindt ze zich een outsider.

Op al deze vragen en meer hoopt de VPRO antwoord te geven in de documentaire die de omroep zaterdagavond uitzendt. Lorde zelf komt uiteraard uitgebreid aan het woord, maar documentairemaakster Mirla Klijn (die je misschien kent van de ‘My Son The DJ‘-filmpjes op muzieksite Noisey) sprak ook met betrokkenen van Lorde in haar thuisstad Auckland. Ook zie je beelden van Lordes optreden in Utrecht afgelopen mei, die 3voor12 vastlegde.

DANS // Immigrantenballet

zaterdag 6 december, 20u, Lucent Danstheater, Den Haag, kaarten €10-32,50 (excl. servicekosten)

Door het Australische dansgezelschap Chunky Move waait sinds 2012 een Hollandse wind: choreografe Anouk van Dijk staat aan het roer. Van Dijk volgde oprichter Gideon Obarzanek, en leidt nu één van de belangrijkste gezelschappen van Australië. Van Dijk vergaarde bekendheid met een eigen bewegingssysteem ontwikkelde, de Countertechnique. Dit weekend is haar ballet ‘247 Days‘ te zien in het Lucent Danstheater in Den Haag. NRC-dansredacteur Francine van der Wiel schrijft (€) vandaag in NRC Handelsblad over het immigrantenperspectief van het ballet:

“[A]lle dansers [hebben] iets van hun erfgoed ingebracht: muziek, film, een boek. “Ze zijn allemaal geboren in Australië, en voelen zich ook heel erg Australiër, maar ieder heeft zijn eigen achtergrond: Vietnamees, Frans, Indiaas, Schots/Singaporees. Dat voel je in hun manier van bewegen. Er is een jongen die op een boerderij in de bush is opgegroeid, met geweren en zo. Een klein mannetje, rauw en ongepolijst, niet opgevoed met oog voor vorm. En dan een danseres met Indiase ouders: heel precies en geplaceerd. Dat is volgens mij de kern: Australisch zijn, is een combinatie zijn.”

GAAN // Bijzondere uitgeverijen

zondag 7 december, 13-17u, Paradiso, Amsterdam, kaarten €3

Aanstaande zondag verzamelen boekenwurmen die houden van een Beurs van Bijzondere Uitgevers zich in Paradiso. Daar verkopen en presenteren dan ruim honderd uitgevers nieuwe en oude titels op het gebied van literatuur, literaire non-fictie en beeldende kunsten. Al deze specialistische uitgevers begeven zich in het Nederlandse taalgebied, en volgens Paradiso hebben alle belangrijke Nederlandse schrijvers hun werk wel eens bij deze uitgeverijen laten publiceren. Deelnemers zijn o.a. Huis Clos, Bas Lubberhuizen, Reservaat, Valiz, De Buitenkant, Piet Schreuders, Sjolsea, De Zingende Zaag, Timmer Art Books en Pels & Kemper.

In de kelder van de poptempel kun je vanaf 15u een literair programma volgen, samengesteld door schrijver, uitgever en literair journalist Guus Bauer. Extra speciaal deze middag is de uitreiking van de Grote Inktslaaf Literatuurprijs 2014, die voor de tweede keer wordt uitgereikt (winnaars zijn al bekend).

GAAN // Sinterklaasgala

vrijdag 5 december, 20u, Stadsschouwburg Amsterdam, kaarten €17,50-22,50

Je hebt geen kinderen, geen noemenswaardige familie om surprises voor te maken, én je relatie is net gestrand. Wat doe je dan met Sinterklaas, behalve eenzaam en alleen in een dekentje tegen de kachel aan kruipen en wachten tot het voorbij gaat? Welnee! Stort je in het feestgedruis, en wel in Het Eerste Amsterdamse Sinterklaasgala voor Volwassenen. Dat wordt dit jaar voor de achtste keer gehouden in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Presentatie is in handen van Sinterklaas (ook wel bekend als Jumboknaller Frank Lammers), en dit kun je verwachten:

“[Een] echt ouderwetsch strenge avond, waar deugden en ondeugden aan de kaak worden gesteld, straf aan de orde van de avond is en cadeautjes alleen verdiend kunnen worden. Alléén toegankelijk voor volwassenen, stiekem meegebrachte kinderen onder de 18 worden opgesloten.”

Sinterklaas neemt een hele rits Belangrijke Gasten mee en “test zijn publiek op deugdzaamheid en vindingrijkheid”. Na afloop kun je bisschopswijn proeven en is er “animatie in alle hoeken en gaten van de schouwburg”. Wat dat voor moet stellen weten wij ook niet. Wat we wel weten is dat de BN’er die zich het afgelopen jaar het meest misdragen heeft, De Zak 2014 krijgt. Let op: iedereen die gaat wordt geacht een klein cadeautje van rond de vijf euro mee te nemen.

KIJKEN // Zeg het met woorden

zondag 7 december, NPO2

“I have a dream!”, “Ich bin ein Berliner” en “Tear down this wall!” Enkele voorbeelden van beroemde en historische speeches die Martin Luther King, en de presidenten Kennedy en Reagan destijds hielden. Aanstaande zondag start de VPRO met de twaalfdelige documentaireserie Speeches, waarin nog veel meer binnen- en buitenlandse voorbeelden van grootsprekers voorbij komen. Over de impact van woorden, omdat ze de geschiedenis veranderden. De eerste aflevering gaat over ‘The Iron Lady’, oftewel Margaret Thatcher.

Bekijk hier alvast een voorproefje:

Naar aanleiding van de serie organiseren NPO Geschiedenis en OVT een verkiezing voor de beste speech van Nederland, de bekendmaking is op 11 januari 2015.