Zwarte Sint in Sinterklaasjournaal

Opa Piet verschijnt voor het eerst in Sinterklaasoutfit, vanavond in de uitzending van het journaal. Beeld: NTR / Sinterklaasjournaal

Het Sinterklaasjournaal heeft vanavond in de laatste aflevering een zwarte Sinterklaas geïntroduceerd. In het slotbeeld van het kinderprogramma zie je de echte Sinterklaas wegrijden op een zwart paard, met naast hem Opa Piet op een wit paard, in identieke sinterklaaskleding. Grijze krullen, geen baard.

Opa Piet blijkt allerlei taken van Sinterklaas te hebben overgenomen, en dus ook in zijn pak en met zijn schimmel de daken op te gaan. Dit omdat de witte Sint een beetje moe is. Opa Piet is een gepensioneerde piet die naar Nederland is gehaald om nieuwe pieten op te leiden: clownspieten en roetpieten.

‘Kleur is bijzaak’

Het zwartwitte sintenduo is de apotheose van een veelbesproken seizoen. Het Sinterklaasjournaal werd dit jaar met een loupe bekeken en voortdurend nabeschouwd in de media: iedereen was benieuwd welke positie het programma zou innemen in het Zwarte Pietendebat – een groeiende minderheid wil zwarte piet afschaffen of aanpassen omdat de figuur kwetsend is voor Afro-Nederlanders. Dit leidde onder meer tot onrust en arrestaties bij de sinterklaasintocht.

Opa Piet en Sint-Nicolaas gebroederlijk naast elkaar in het slotshot van het journaal vanavond. Beeld: NTR / Sinterklaasjournaal

Het Sinterklaasjournaal introduceerde eerst een witte Piet, die weer zwart werd door de schoorsteen. Toen deze man – een Nederlandse gemeenteambtenaar - vroeg: “Ben ik al zwart genoeg?” sprak Opa Piet de historische woorden: “Nee. Het belangrijkste is dat jij door die schoorsteen kunt. De kleur van een piet, dat is maar bijzaak.”

Dit leidde al tot veel ophef. De onderliggende boodschap: Zwarte Pieten zijn geen Afrikaanse knechten. Piet is een functie, die iedereen kan vervullen, na een opleiding. Althans, het kán ook een functie zijn. Want tegelijkertijd bleven de klassieke pieten in het programma zitten.

Voor het eerst gelijkwaardig aan Sint

Hetzelfde gebeurde met het paard: het kan ook een zwart paard zijn, maar de traditionele schimmel blijft. De zwarte Sint is hierin de overtreffende trap: blijkbaar is Sinterklaas ook deels een functie, die een ander kan overnemen. Ongeacht zijn kleur. Bovendien: Zwarte Piet staat hier voor het eerst gelijkwaardig naast Sinterklaas.

Daarmee geeft het programma geen eensluidende uitweg uit het verhitte Zwarte Pietendebat. De roetpiet blijft een soort stagiaire. De ervaren piet is geheel gekleurd. De verhouding roetpiet-Zwarte Piet is in het programma twee op de tien. Voor- noch tegenstanders van Zwarte Piet zullen hiermee tevreden zijn.

Dat is dan ook niet de zorg van het Sinterklaasjournaal. De makers willen vooral een goed verhaal voor een breed publiek vertellen, waarin met de traditie wordt gespeeld, zonder deze weg te werpen. En als het programma al een uitweg uit het pietendebat wil bieden dan is het: kies uit het aanbod zelf het sinterklaasfeest naar keuze.

Zaterdag een interview in NRC met Ajé Boschhuizen, de baas van het Sinterklaasjournaal.

Update 21.00 uur

Dieuwertje Blok ontving dreigbrief

Presentatrice Dieuwertje Blok is in aanloop naar het nieuwe seizoen van het Sinterklaasjournaal bedreigd. Dat zei ze vanavond in het programma De Wereld Draait Door. Ze ontving een dreigbrief op haar huisadres en heeft aangifte gedaan. Van wie de brief afkomstig is, is onduidelijk.