In Rusland wordt doping ‘van bovenaf opgelegd’

De Duitse televisie heeft een dopingsysteem in Rusland onthuld. Atleten worden bevoorraad door trainers en gedekt door de instanties.

Russische sporters gebruiken op grote schaal doping. Zij worden daarbij geholpen door hun trainers en gedekt door de nationale federaties en zelfs het antidopinginstituut Rusada, het dopinglaboratorium in Moskou en het ministerie van Sport. Er is in Rusland sprake van een dopingsysteem, bleek gisteravond uit een reportage van de Duitse onderzoeksjournalist Hajo Seppelt voor de televisiezender ARD.

Belangrijkste klokkenluiders zijn Vitali Stepanov en zijn echtgenote Yulia Stepanova, die onder haar meisjesnaam Rusanova internationale faam verwierf als 800-meterloopster. De atlete, momenteel voor twee jaar geschorst wegens afwijkende bloedwaarden, onthult met een verborgen camera hoe coach Vladimir Kazarin haar de anabole steroïde oxandrolon verstrekt en haar adviseert ook het eiwithormoon epo te gebruiken.

Volgens Stepanova is er in de Russische atletiek sprake van bovenaf opgelegd dopinggebruik. Haar is door coaches altijd verteld dat presteren en gebruik hand in hand gaan. Spil in dat systeem is hoofdcoach Alexey Melnikov van de Russische atletiekbond.

De atlete, die in 2013 voor twee jaar werd geschorst, is in de reportage zeer openhartig. „Toen ik mijn man Vitali leerde kennen, heb ik hem de ogen geopend en verteld hoe het er in werkelijkheid aan toegaat. De trainers krijgen het ingehamerd en ze hameren het er bij de atleten in. Die realiseren zich niet eens dat ze iets onrechtmatigs doen door een verboden preparaat te gebruiken.”

Trainers selecteren de meisjes naar believen om ze met behulp van pillen en spuiten naar de wereldtop te brengen. Stepanova: „En als er morgen één wordt betrapt en geschorst, dan zeggen ze: die gooien we weg, we zoeken een nieuwe.”

Vitali Stepanov wist tot op zekere hoogte dat er sprake was van manipulatie. Hij werkte drie jaar voor Rusada, waar telefoontjes van het ministerie van Sport binnenkwamen om te bespreken welke betrapte sporters wel of niet voor een straf in aanmerking kwamen. Bekende sporters werden gevrijwaard,slecht presterende sporters geslachtofferd. De bemoeienis van het ministerie ging zover dat verdachte dopingstalen tijdens het transport werden onderschept of gemanipuleerd.

Discuswerpster Jevgenia Petsjerina – „in Rusland kun je alles krijgen wat je wilt” – beweerde in de reportage dat 99 procent van de Russische atleten verboden middelen gebruikt.

Een schrijnend geval is marathonloopster Lilya Shobukova, winnares van de grote marathons in Londen en Chicago en sinds begin dit jaar geschorst op grond van afwijkende bloedwaarden in haar biologisch paspoort. De internationale atletiekfederatie IAAF had Shobukova in aanloop naar de Olympische Spelen van Londen al wegens bloedschommelingen willen schorsen.

Een straf werd afbetaald door de Russische bond voor een bedrag van 450.000 euro. Dankzij een partner in crime bij de IAAF ontliep Shobukoa aanvankelijk haar schorsing en kon zij starten op de olympische marathon in Londen, waar zij overigens geblesseerd uitviel. Die 450.000 euro had Shubokova zelf aan de Russische bond betaald.

De contactpersoon binnen de IAAF bleek minder invloedrijk dan de Russen hadden verwacht, want de IAAF bleef aandringen op een straf voor Shobukova. Op voorspraak van voorzitter Valentin Balachnitsjev van de Russische bond moest de atlete alsnog haar schuld erkennen. Toen zij hem vervolgens vroeg waarvoor zij dan 450.000 euro had betaald, kreeg de marathonloopster kort erna onaangekondigd 300.000 euro teruggestort.

Het Russische dopingsysteem is niet waterdicht, want de laatste jaren zijn met enige regelmaat Russische sporters geschorst. Schijnbaar worden die gevallen op de koop toe genomen, zo lang op grote schaal medailles worden gewonnen. De Russen wonnen bijvoorbeeld in 2013 het medailleklassement bij de WK atletiek in Moskou, evenals begin dit jaar op de Olympische Winterspelen in het eigen Sotsji.

Het wereldantidopingbureau WADA heeft naar aanleiding van de uitzending een onderzoek aangekondigd. Directeur David Howman van WADA noemde combinatie van onthullingen „ongelooflijk schokkend.”

Directeur Herman Ram van de Nederlandse Dopingautoriteit had zich vooral verbaasd over het gemak waarmee een naam aan het nummer van een staal werd gekoppeld. Dat wijst op een samenzwering, zei hij gisteravond voor de camera van het Sportjournaal. Alleen is een dergelijke samenzwering volgens hem moeilijk te bewijzen.