Wietvereniging daagt justitie uit

Eerste Nederlandse ‘cannabis social club’ zoekt, met medeweten van Amsterdam, grenzen van gedoogbeleid op.

Met medeweten van de gemeente en het Openbaar Ministerie is in Amsterdam de eerste zogenoemde ‘cannabis social club’ van Nederland begonnen met het verstrekken van wiet aan haar leden. De vereniging ‘Tree of Life’ (Boom des levens) doet hiermee een doelbewuste poging het gedoogbeleid van de rijksoverheid te verruimen.

De overheid gedoogt het telen van maximaal vijf hennepplanten, veronderstellend dat die voor eigen gebruik zijn. De vereniging borduurt voort op dit principe. Leden kweken voor andere leden, maar aan sommigen is de verzorging van meer dan de gedoogde vijf planten toevertrouwd.

Grote vraag is of ‘vijf planten voor individueel gebruik’ geëxtrapoleerd mag worden naar een kwekerij met vijf of tien of twintig keer ‘vijf planten voor individueel gebruik’. Want dat is het principe van de club: ieder lid ‘bezit’ vijf planten, om elke plant hangt een kaartje met de naam van het lid. Het uiteindelijke doel is een kas, of verschillende kassen – het bestuur zoekt al naar locaties – waarin grote aantallen gelabelde planten worden geteeld.

Advocaat Adèle van der Plas heeft deze vraag voorgelegd aan officier van justitie Otto van der Bijl, in Amsterdam belast met drugs en horeca. „Hij gaat het bespreken in de driehoek van politie, burgemeester en OM. Hij was helemaal niet negatief. Wij willen graag een stempel van het OM, waarmee ze zeggen dat ze niet vervolgen.”

Een woordvoerder van het OM in Amsterdam laat weten dat het onderzoekt „of de activiteiten van deze vereniging zijn te verenigen met het huidige softdrugsbeleid zoals dat onverkort door het OM wordt toegepast”. Het ministerie van Veiligheid en Justitie „kent de lokale situatie niet”, zegt een woordvoerder, maar stelt voorop dat minister Opstelten (VVD) tegen zulke experimenten is. „In de ogen van de minister kan het niet. Volgens internationale regels zullen lokale autoriteiten moeten optreden zodra bekend is waar de club de wiet kweekt.”

In het buitenland is het fenomeen van de besloten wietclub al jaren bekend, onder meer in de Amerikaanse staat Colorado, in Tsjechië, Duitsland, Spanje en België. Door het uitlokken van proefprocessen scheppen deze clubs juridisch ruimte voor zichzelf. De oprichters van de Amsterdamse club staan ook open voor zo’n proces, mocht het OM het initiatief verbieden.

Het initiatief komt op een moment dat het gedoogbeleid in Nederland onder vuur ligt. Burgemeesters van 55 gemeenten hebben een manifest ondertekend waarin ze minister Opstelten vragen om „landelijke invoering van gecertificeerde en gereguleerde wietteelt”, volgens hen „de oplossing met betrekking tot de gezondheid van gebruikers, de veiligheid in wijken en de aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit”. Mocht dit op korte termijn niet haalbaar zijn, dan stellen ze voor „op lokale schaal te starten met gereguleerde wietteelt”.

Eindhoven bereidt een notitie voor over experimenten van gereguleerde hennepteelt. Deze notitie, die in juni 2015 gereed is, vloeit voort uit een VVD-motie. In Amsterdam is D66, de grootste partij in de gemeenteraad, enthousiast. „Volgens mij zijn de redenen waarom zoveel mensen voor regulering zijn, allemaal verwerkt in dit model”, zegt fractieleider Jan Paternotte.

Het was ook een bestuurder van D66 die burgemeester Eberhard van der Laan op de hoogte bracht. Toen stadsdeelbestuurder Ivar Manuel van Amsterdam-Oost het vertelde, zou de burgemeester grappend hebben gezegd: „Bel jij Opstelten of ik?”