Veel is geheim, maar dit is wat je wél kunt weten over je vlucht

Foto ANP

“We vliegen morgen over Syrië, ziet u dat wel zitten?” Binnenkort stelt een vliegtuigmaatschappij misschien wel zo’n vraag aan jou als passagier. Als het aan de Europese toezichthouder European Aviation Safety Agency (EASA) ligt, gaan maatschappijen passagiers vooraf inlichten over mogelijke veiligheidsrisico’s bij een vlucht. Hoe die informatievoorziening er precies uit gaat zien, bespreken luchtvaarttoezichthouders deze week in Montréal.

Luchtvaartexpert Benno Baksteen licht toe:

“Overheden en maatschappijen maken op dit moment samen de afweging of vliegen over een bepaald gebied verantwoord is, maar passagiers maken misschien wel een andere keuze. Daar wil de EASA aan tegemoet komen.”

Wat kun je op dit moment al opzoeken over het vliegtuig waar je in stapt? Veel relevante informatie is niet beschikbaar voor de gewone sterveling: wie de piloten zijn bijvoorbeeld, of hoe vaak het vliegtuig gebreken heeft gehad. Welke eventuele reparaties er vervolgens zijn uitgevoerd, en wanneer.

Een paar dingen zijn nu al wel op te zoeken. Als je vanavond om 20.45 in het KLM-vliegtuig van Amsterdam naar Kuala Lumpur stapt (vlucht KL 809), dan kun je deze informatie boven water halen:

1. Hoe gaat mijn vliegtuig vliegen?

De precieze route wordt pas kort voor vertrek ingepland, op basis van weersomstandigheden, mogelijke oorlogshandelingen enzovoort. De laatste beslissing, aldus Baksteen, is aan de gezagvoerder van het vliegtuig. Toch kun je op basis van eerdere vluchten van dezelfde maatschappij, op hetzelfde traject, uitzoeken hoe je vlucht er ongeveer uit komt te zien. Dat was veelbesproken na ‘MH17’, eerder dit jaar: waarom vloog het toestel over oorlogsgebieden?

Hoe die vlucht van Amsterdam naar Kuala Lumpur er een paar dagen geleden uitzag?

In plaats van de beruchte (snelste) route via Oost-Oekraïne, is er afgelopen maandag gekozen voor een omweg via Turkije, Afghanistan en Pakistan. In het overzicht onder de kaart is te bekijken hoe groot de variatie is tussen de routes - elke dag is die net weer anders.

2. Waar is het vliegtuig geweest?

De dagelijkse KLM-vlucht wordt uitgevoerd door verschillende toestellen, elk heeft een eigen registratienummer.

Vanavond vliegt KLM met het toestel PH-BVF. Wie dat nummer intikt op Flightradar24, ziet de geschiedenis van het toestel. Hier was PH-BVF de afgelopen week:

Het toestel staat al sinds dinsdagochtend op Schiphol, genoeg tijd voor het nodige onderhoud dus.

3. Hoe oud is mijn vliegtuig, is er ooit iets mee gebeurd?

Met wat voor materieel wordt er gevlogen? De website Planefinder geeft informatie per toestel - deze is blijkbaar pas drie jaar oud.

De reparatiegeschiedenis van vliegtuigen is voor de buitenstaander niet openbaar, en  zelfs voor insiders is die maar moeilijk te achterhalen: die informatie ligt opgeslagen bij de reparatiebedrijven, een piloot kan hooguit een paar weken terug kijken - tenzij hij/zij zelf dieper gaat graven.

Wat je wel kunt bekijken: of er ooit een incident is geweest bij een bepaalde vlucht. Websites zoals Aviation Safety Network houden alle incidenten in het luchtruim en op vliegvelden bij, variërend van wegglijden van de startbaan tot fatale crashes. Al moet je bij incidenten wel dubbelchecken of het om hetzelfde toestel gaat, vertelt Baksteen, want registratienummers worden soms opnieuw gebruikt nadat een toestel gecrasht is.

Vliegtuig PH-BVF vertrekt vanavond naar Kuala Lumpur met een clean slate, gelukkig.