Google is te bescheiden

Google opsplitsen? Zijn ze nou gek geworden in Brussel? Amerikaanse politici reageerden woedend op een voorstel van het Europese Parlement om zoekmachines te verbieden commerciële diensten van eigen makelij te tonen. Ze ruiken protectionisme: Amerikaanse innovaties dwarsbomen, dat kan niet. Laat dat suffe Europa zelf maar eens iets uitvinden.

Zo’n bizar voorstel is het nu ook weer niet. De EU onderzoekt klachten over Google die zijn eigen diensten (hotelaanbiedingen, prijsvergelijker) bevoordeelt. Partijen met grote marktmacht zijn extra verdacht; er ontstaat snel een aaneenschakeling van diensten waar concurrenten niet of niet onder dezelfde voorwaarden kunnen opereren.

Wie googelt op ‘techbedrijf’ en ‘opsplitsen' komt uit bij Microsoft. Veertien jaar geleden oordeelde een Amerikaanse rechter dat deze softwaregigant zich zou moeten opknippen: besturingssysteem Windows moest gescheiden worden van software als Internet Explorer en mailprogramma Outlook. Microsoft wist opsplitsing in de VS te voorkomen, maar in Europa volgden zware boetes. Er kwam een Europese Windows-variant zonder mediaspeler en Windows zonder Internet Explorer als standaardbrowser.

Bij Google willen ze helemaal niet vergeleken worden met Microsoft. In het boek How Google Works beschrijft Google-coryfee en oud-topman  Eric Schmidt hoe agressief Microsoft Google onderuit wil halen. Microsoft is ook klager in de EU-zaak, via dochter Ciao.de.

Toch zijn Google en Microsoft lotgenoten, met zo’n vijftien jaar ertussen. In 2000 was de pc het belangrijkste computerplatform; in 2014 is dat het internet, met als startpunt de zoekmachine. Microsoft had 97 procent marktaandeel op de pc, Google Europa 90 procent van de zoekopdrachten (95 procent in Nederland).

Google ontkent dat het dominant is: concurrentie is „one click away”. Oftewel, je klikt zo weg naar Yelp of Amazon. Maar dat is te bescheiden. In How Google Works dicht Eric Schmidt Google een „sleutelrol in zoekmachines” toe met „hoogst efficiënte en effectieve advertentiesystemen”.

Het succes kwam tot stand „zonder stil te staan bij wat gebruikers, adverteerders of partners wilden”. De Google-top is niet van het vergaderen en laat zich leiden door ingevingen van  smart creatives, übertechneuten die de bedrijfscultuur bepalen. Concurrentie wordt afgeweerd door meer functies toe te voegen. „We werkten onafgebroken om de zoekmachine beter te maken met afbeeldingen, boeken, YouTube, shopping data, elk beetje informatie dat we konden vinden. (…) Er was geen discussie over hoe we onze advertentieproducten gingen verkopen.”

Google is in zijn strijd met Microsoft meer op de aartsvijand gaan lijken: expansie tot het niet meer kan. Of mag.

Moeten consumenten wakker liggen van een scheiding tussen zoekmachines en prijsvergelijkers? Neuh, zoals we ook weinig merkten van Windows zonder mediaspeler. Europese burgers schieten er meer mee op als de datahonger van Amerikaanse webbedrijven beteugeld wordt.

Regulering in de techsector loopt vaak achter de feiten aan. Voor velen is de telefoon al de belangrijkste computer. Ook daar heerst Google: standaard zoekmachine op 1 miljard Android-apparaten en alle iPhones en iPads. Nog wel.

Google kan in één klap veel marktaandeel verliezen als Apple Bing van Microsoft verkiest als standaard zoekmachine. Volgend jaar, als het contract tussen Google en Apple afloopt, zou Microsoft zijn slag kunnen slaan.

Twee grote concurrenten die gaan samenspannen, dat zou Google meer zorgen moeten baren dan de roep om opsplitsing uit Brussel.