Zelfs vlak bij de Duitse grens blijven we liever in Nederland wonen

2005-10-20 10:44:42 NLD-20051020-BOXMEER: Grensovergang ligt tussen Boxmeer en het duitse Goch op de A77. ANP FOTO/LEX VAN LIESHOUT, NLD-20051020-BOXMEER: Grensovergang ligt tussen Boxmeer en het duitse Goch op de A77. ANP FOTO/LEX VAN LIESHOUT Foto ANP

Weleens overwogen om naar Duitsland te verhuizen? Wie toch al in de grensregio woont, zou gemotiveerd kunnen raken: een woning is aan Duitse zijde namelijk fors goedkoper. Gemiddeld zo’n 23.000 euro. Nederlanders die in Duitsland wonen en hier werken mogen ook nog eens hun hypotheekrenteaftrek behouden.

En toch, zo blijkt uit cijfers van het CBS, lopen de Nederlandse grensregio’s niet opvallend hard leeg. Sterker, zo blijkt uit recent onderzoek van het Tinbergen Instituut, Nederlanders zijn bereid om zo’n 20 procent meer te betalen voor hun huis, puur en alleen om in Nederland te wonen.

Wat is er aan de hand?

Tussen 1985 en 2007 zijn huizen in Nederland bijna drie keer zo duur geworden. Sinds 2008 - het begin van de crisis - dalen de prijzen weer. Het verschil met wat je gemiddeld kwijt bent voor een woning in Duitsland - waar de prijzen al jaren vrij stabiel zijn - is echter nog altijd fors.

Vlak bij de grens is dat verschil een stuk kleiner. Onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam en het Duitse economische onderzoeksbureau RWI analyseerden het forse verschil in huizenprijzen tussen Duitsland en Nederland tussen 1985 en 2013. Conclusie: een Nederlands huis binnen vijf kilometer van de grens is gemiddeld 23.000 euro duurder dan in Duitsland. En, zo stelt het rapport vast, het is in het merendeel van de gevallen nog kleiner ook.

NRC Q bekeek de regionale prijsverschillen tussen de Nederlandse grensgemeenten en Duitse districten. Om de prijs te corrigeren voor verschillen in oppervlakte is de gemiddelde vraagprijs per vierkante meter gekozen als indicator.

Waarom verhuizen we dan niet massaal?

Sinds 2001 is het mogelijk om in Duitsland te wonen en - zolang je hier werkt - de hypotheekrenteaftrek op je huis te behouden. In Duitsland bestaat zo’n systeem niet, wat verhuizen fiscaal aantrekkelijk maakt. De invoering van die maatregel heeft een merkbaar effect gehad op de migratiestroom de grens over.

Daarnaast is het in veel gevallen mogelijk hier belasting te blijven betalen, AOW op te bouwen en verzekerd te zijn. Ook zijn de prijzen in Duitsland een stuk lager dan hier. En toch is de gemiddelde leegstand aan deze kant van de grens niet opvallend hoog:

Belangrijke reden, volgens het onderzoek? Ondanks die aantrekkelijke regelingen, weegt het cultuurverschil tussen Nederland en Duitsland zwaar mee: Nederlanders zijn bereid extra te betalen om Nederlanders om zich heen te hebben.

Dat die verklaring plausibel is, zegt ook Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft:

“We zijn sterk lokaal georiënteerd, blijkt uit verschillende onderzoeken. Men hecht aan een bekende omgeving, met bekende mensen, zeker onder lage en middeninkomens. Dat geldt aan de grens, maar ook in de rest van Nederland en zelfs binnen steden. Een inwoner van Rotterdam-Noord zal bijvoorbeeld niet snel naar Rotterdam-Zuid verhuizen. De stap naar een ander land, hoe dichtbij ook, is nog groter.”