Ze was 22. En deed wat een burger moet doen

Duitsland rouwt om de dood van een jonge vrouw. Ze kwam twee meisjes te hulp die in een McDonald’s lastig werden gevallen door jongens. Daarna werd ze geslagen, met de dood als gevolg. Tugçe is in Duitsland symbool geworden van burgermoed.

Bij het ziekenhuis waar Tugçe Albayrak is overleden staan kaarsjes, bloemen en foto’s van haar. Foto EPA

Eigenlijk zou Tugçe Albayrak afgelopen vrijdag 23 zijn geworden. En eigenlijk wilde haar vriend haar ouders die avond vragen om haar hand.

Eigenlijk moest alles nog gebeuren in het leven van Tugçe Albayrak. Maar morgen wordt ze begraven.

Vrijdag kwam een eind aan het leven van Tugçe, in het ziekenhuis van Offenbach bij Frankfurt. Vorige week woensdag was vastgesteld dat ze hersendood was.

Tugçe lag twee weken in coma nadat ze tegen de grond was geslagen op een parkeerterrein van de McDonald’s in Offenbach. Ze was twee meisjes te hulp gekomen in de dames-wc van het fastfoodrestaurant, waar ze werden lastiggevallen door jongens.

Tugçe, student Duits en ethiek op een lerarenopleiding, had na een feest met een paar vriendinnen om ongeveer half vier ’s ochtends besloten nog wat te eten. Toen ze geschreeuw uit de toiletten hoorde, ging ze met twee vriendinnen kijken en trof daar drie mannen aan. En twee blonde meisjes, minderjarig, die volgens getuigen kennelijk teveel gedronken hadden. De meisjes zaten gehurkt op de vloer.

„Laat die meiden met rust en verdwijn uit de dames-wc’s!” zou Tugçe geroepen hebben, volgens een reconstructie van het weekblad Stern. Hierna kwamen ook andere mensen te hulp; de drie jongens verlieten het toilet.

Op het parkeerterrein kreeg Tugçe een harde klap tegen haar slaap. De jongen die die fatale klap heeft gegeven is de 18-jarige Senal M., die wordt omschreven als een veelpleger van Servische komaf.

Duitsland is in rouw

Duitsland is nu gedompeld in rouw, woede en verbijstering. Meer dan honderdduizend mensen hebben een internetpetitie ondertekend waarin gevraagd wordt Tugçe het Bundesverdienstkreuz te geven. Dat is de hoogste civiele Duitse onderscheiding. Haar Zivilcourage, haar belangeloze inzet voor andere mensen, dwingt respect af, zo vinden velen.

En daarbij bleek na haar dood ook nog eens dat zij dubbel belangeloos was. Sinds haar twintigste stond Tugçe geregistreerd als orgaandonor. Met haar dood, zo schrijven bewonderaars op de sociale media, redde zij het leven van drie andere mensen die haar hart, longen en nieren ontvingen.

Toen haar ouders vrijdagavond voor de beslissing stonden de machines te laten uitschakelen die Tugçes lichaam nog in leven hielden, stond voor het ziekenhuis een menigte van tweeduizend mensen met kaarsen, bloemen en ballonnen in de hand. Op een concertvleugel werd River flows in you van de Zuid-Koreaanse pianist Yiruma gespeeld. Zelf speelde Tugçe dat stuk ook bij het behalen van haar schooldiploma vijf jaar geleden.

Het gaat om goed versus kwaad

De belangstelling voor het verhaal van Tugçe is zo groot, zo schrijft het dagblad Die Welt, omdat het geschreven lijkt als het draaiboek van een film. Tugçe had alles in overvloed wat karakteristiek is voor grote verhalen: jeugd, schoonheid en noodlot. Maar daar hoort bij dat Sanel M., die haar noodlottig werd, in alles de vertegenwoordiger van het kwaad lijkt. In de mediahausse die eind vorige week opstak, worden slachtoffer en verdachte tegenover elkaar gezet als symbolische uitersten van het Duitse multiculturele drama.

Aan de ene kant staat de ‘radicaal eerlijke’ Tugçe: toonbeeld van de geïntegreerde jonge vrouw van Turkse afkomst, die alles in haar leven goed deed. En aan de andere kant Senal M.: een ongewenste hardleerse Servische immigrant die niet wil integreren.

Tugçe die als kind een brandend huis in wilde rennen om de muis van een vriendin te redden. Haar ouders die, door hard te werken in een autofabriek en in een ziekenhuis, hun drie kinderen opvoedden in een twee-onder-een-kapwoning in een dorp in de buurt van Frankfurt. Tugçe die op haar Facebookpagina een fel tegenstander was van de fundamentalistisch islamitische Turkse president Erdogan. Die haar studie betaalde met een bijbaantje als kelnerin. En die als lerares later een cruciale rol wilde spelen bij de integratie van andere kinderen van buitenlandse komaf.

Ze representeerde het Duitse ideaalbeeld van de migrant. Hoe moeilijk de Duitse samenleving immigranten soms accepteert, illustreert Die Welt ongewild door Duitsland te omschrijven als Tugçes Wahlheimat , haar tweede vaderland, terwijl zij in Duitsland was geboren.

Senal M., die sinds 16 november in voorarrest zit, heeft direct toegegeven Tugçe te hebben geslagen. Maar sindsdien zwijgt hij over zijn daad. Boulevardkrant Bild heeft inmiddels, tegen de zin van het Duitse openbaar ministerie, ook beelden van een bewakingscamera online gezet. Daarop is te zien hoe hij agressief rondloopt op het parkeerterrein bij de McDonald’s. Op het moment dat hij de fatale klap geeft zijn tientallen mensen in de buurt, die niets doen.

Senal M. voldoet in contrast met Tugçe helemaal aan het heersende negatieve cliché beeld van migranten: een werkloze kleine crimineel die in een veel te dure auto rondrijdt.