Moldavië tussen EU en Rusland

De parlementsverkiezingen die zondag werden gehouden in Moldavië waren ook buiten dat kleine land van groot belang. Ze vonden plaats tegen de achtergrond van de crisis in het grote buurland Oekraïne, die is uitgegroeid tot een nieuwe Oost-Westconfrontatie. Die geopolitieke krachtmeting tussen Rusland en het Westen dreigt ook Moldavië mee te slepen. Dat zou de stabiliteit op het Europese continent verder ondergraven.

De uitslag van de verkiezingen laat zien hoe verdeeld het straatarme Moldavië is over de vraag of het land zich meer tot Brussel moet wenden of juist meer tot Moskou. De coalitie van pro-Europese partijen heeft haar meerderheid in het parlement weliswaar net behouden, maar een overtuigende zege was het niet.

De pro-Russische socialistische partij, die president Poetin op haar verkiezingsaffiches had staan, is de grootste geworden. Een andere pro-Russische partij, Patria, werd twee dagen voor de verkiezingen uitgesloten van deelname, omdat ze geld uit Moskou zou hebben aangenomen – had ze wél mee gedaan, dan was de balans wellicht naar de andere kant doorgeslagen, zegt het pro-Russische kamp.

In economisch opzicht is Moldavië sterk afhankelijk van Rusland, waarvan het bijvoorbeeld al zijn gas betrekt. De Russische boycot van Moldavische producten als wijn, vlees en groenten – straf voor het tekenen van het omstreden associatieverdrag met de Europese Unie – is hard aangekomen.

Maar Moldavië heeft de Europese Unie hard nodig om zijn economie te ontwikkelen en te hervormen. Ook bestrijding van de wijdverbreide corruptie is hard nodig – en een Brusselse stok achter de deur kan daarbij helpen. De Europese Unie biedt perspectief op meer vrijheid, meer zelfstandigheid, meer rechtszekerheid en meer welvaart.

Desondanks kunnen de pro-westerse partijen niet zeggen dat de Moldavische kiezers er massaal voor gekozen hebben om verder te gaan op de pro-Europese weg. De hardhandige Russische inmenging – met de sancties en het dreigement om ook de gaskraan dicht te draaien – heeft daartoe zeker bijgedragen.

Dat betekent niet dat de pro-Europese partijen, als zij erin slagen een coalitie te vormen, aan de verdeeldheid in het land kunnen voorbijgaan. Ze hebben een mandaat om het associatieverdrag met de EU te ratificeren, maar zullen beheerst en met veel politieke stuurmanskunst moeten opereren om escalatie van de spanningen te voorkomen. Dat Rusland het als zijn belang ziet om Moldavië te destabiliseren – niet voor niets steunt het al sinds 1992 het separatistische Transnistrië – maakt dat tot een hele zware opgave.