Militair ‘visitekaartje’ Nederland aan Poetin

In januari staat er een ‘flitsmacht’ aan de Russische grens. Bondgenoten vrezen agressie sinds de Oekraïnecrisis. Nederland levert 1.000 man.

Nederland, Duitsland en Noorwegen nemen het voortouw bij stationering vanaf januari van NAVO-troepen aan de Europese oostgrens met Rusland. Nederland neemt deel met een duizendtal militairen deel aan dit zogenoemde ‘flitsmacht-experiment’. „Een visitekaartje namens Nederland”,’ zeggen diplomaten. „Nederland is er klaar voor, wij kunnen leveren.”

Op de NAVO-top in Wales in september werd de oprichting van de ‘flitsmacht’ al aangekondigd. NAVO-bondgenoten als Polen en de Baltische staten, die grenzen aan Rusland, vrezen sinds het uitbreken van de Oekraïne-crisis voor Russische agressie. In geval van nood moet de NAVO binnen twee etmalen voldoende soldaten en materiaal kunnen overbrengen naar de plaats waar het gebeurt. Very high readiness, in NAVO-jargon. De flitsmacht maakt onderdeel uit van de bestaande NATO Response Force.

Vandaag vergaderen ministers van Buitenlandse Zaken van de NAVO-landen in Brussel over hoe de flitsmacht – in 2016 pas op volledige sterkte – eruit moet zien en wat de kosten zijn. Maar Nederland, Noorwegen en Duitsland gaan al vanaf januari troepen stationeren. De haast is nodig „omdat de NAVO zich nu al zichtbaar moet maken aan de oostgrens”, zeggen NAVO-bronnen

„In het luchtruim komen Russische militaire vliegtuigen steeds dichter bij de grens van ons bondgenootschap”, zei NAVO-secretaris-generaal Jens Stolenberg gisteren. „Hun vliegtuigen naderen ook NAVO-schepen, ze komen afspraken over veiligheid niet na, ze zetten hun communicatieapparatuur gewoon uit”, aldus Stoltenberg, die de situatie „zeer zorgelijk” noemt. „Dit onverantwoordelijke gedrag moet stoppen”, zei minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) onlangs op een bijeenkomst van parlementariërs uit NAVO-landen in Den Haag.

Voor de flitsmachtoperatie werken de Nederlanders en Duitsers samen vanaf de basis in het Duitse Münster, waar het Eerste Duits-Nederlandse legerkorps (een NAVO-defensie-eenheid) is gelegerd. Waar de militairen, samen met de Noren, elkaar aan de oostgrens zullen treffen, is nog onbekend. De lokatie „moet een verrassing blijven”, zeggen NAVO-diplomaten die het experimentele karakter van de operatie benadrukken. Bedoeling is om uit te testen wat de reactiesnelheid is. „Soldaten in twee dagen tijd mobiliseren, het transport op tijd regelen en zorgen dat ter plekke alles klaar staat, dat is een zeer complexe en kostbare operatie”, klinkt het op het NAVO-hoofdkwartier.

De huidige Nederlandse bijdrage aan de overkoepelende NATO Response Force is momenteel ruim 2.200 militairen waarvan er naar schatting 1.000 nu gedurende één jaar worden ingezet voor de eerste flitsmachtoperatie. In tegenstelling tot bij een internationale militaire missie hoeft nu niet de zogenoemde artikel-100-procedure bij het parlement te worden doorlopen, „omdat het een oefening betreft”, aldus diplomaten.