Eon wordt het bedrijf van de groene energie

Het Duitse energiebedrijf Eon splitst zichzelf op in twee bedrijven. Eén voor ouderwetse, fossiele energie, en één voor duurzame, groene energie. Het is duidelijk: met groene energie is nog wél geld te verdienen.

Voor energiegigant Eon komt schone energie – zoals van windmolens – op de voorgrond te staan. De kolencentrales gaan in de verkoop. Foto Reuters

Revolutie in de energiewereld. De combinatie van traditioneel en duurzaam is niet langer houdbaar. Daarom heeft de Duitse energiereus Eon het drastische besluit genomen om zichzelf op te splitsen in twee bedrijven. Een duurzaam bedrijf dat de naam Eon zal blijven dragen en een ‘ouderwets’ bedrijf dat energie opwekt uit fossiele brandstoffen. Met een omzet van ruim 110 miljard euro per jaar is Eon het grootste Duitse energiebedrijf.

Dat is het antwoord van Eon op de crisis op de Europese energiemarkt. De prijzen op de zakelijke markt zijn zo laag dat opwekking in fossiele centrales vaak niet meer loont. De ene na de andere centrale gaat dicht, of wordt stilgelegd in afwachting van betere tijden. Grote spelers als het Zweedse Vattenfall (eigenaar van Nuon), het Duitse RWE (eigenaar van Essent) en Eon hebben al miljarden moeten afschrijven op hun centrales.

Die andere grote energiebedrijven kwamen al in actie. Vattenfall, het Zweedse staatsbedrijf, probeert het tij te keren door de Europese tak van het bedrijf los te koppelen van de Zweedse kern. De verwachting is dat die Europese tak op een gegeven moment in de etalage wordt gezet.

Ook RWE heeft de verschillende divisies van het bedrijf opnieuw verdeeld, onder andere in een aparte duurzame tak. Maar zover als Eon gaat geen van beide.

De stap is een rechtstreeks gevolg van de Duitse Energiewende, die het einde betekent van kernenergie in Duitsland en de overgang naar duurzame energie sterk stimuleert. In het lopende kwartaal moet Eon 4,5 miljard euro afschrijven, als gevolg van de „veranderende markt”. Vorig jaar maakte het concern nog 2,5 miljard euro winst.

Een oude en een nieuwe wereld

Eon-topman Johannes Teyssen stelt dat het bedrijf niet anders kan, omdat er door de opkomst van duurzame energie twee energiewerelden naast elkaar zijn ontstaan. Er is een oude wereld waarin grondstoffen als olie, gas en steenkool in grote centrales worden omgezet in energie, die via het distributienet bij de klant komt. En een nieuwe energiewereld, waarin de energie wordt opgewekt in een lokaal windmolenpark of met zonnepanelen, zodat er buiten de vaste distributiekanalen om nieuwe verbanden ontstaan tussen opwekkers en verbruikers.

Het energiebedrijf gaat die twee werelden strikt scheiden. Eon wordt de merknaam voor de groene tak met een vermogen van 4,4 gigawatt op land en op zee in Europa, én op land in de Verenigde Staten. Hieronder valt ook het distributienet dat met steeds „intelligentere” systemen de klant bedient, niet alleen afneemt maar ook zelf opwekt, én energie bespaart. En niet te vergeten: 33 miljoen klanten, van wie er ruim 6 miljoen in Duitsland wonen. De rest is verdeeld over Europa en Turkije.

De fossiele tak gaat over naar een nieuw bedrijf dat in 2016 naar de beurs wordt gebracht. De enorme schuldenlast van 35 miljard euro blijft bij de groene tak. Het nieuwe bedrijf dat de traditionele activiteiten huisvest, krijgt zo de kans om met een nagenoeg schone lei te beginnen.

Wat zullen de Russen doen?

De vraag is wat er met die fossiele tak gaat gebeuren bij een beursgang. Er is nu maar één speler op de Europese markt die zijn aandeel in gas en olie wil vergroten, en dat is het Russische Gazprom.

Eon werkt al nauw samen met het Russische gasbedrijf. Neem Nord Stream, de gasleiding die Rusland direct met Duitsland verbindt. Eon betrekt een deel van zijn gas door die pijpleiding. Daarnaast heeft Eon een belang van 25 procent in het gasveld in Joezjno Roesskoje in Siberië. En juist die onderdelen komen in het nieuwe bedrijf terecht.

Maar politiek ligt het op dit moment niet voor de hand dat Gazprom zijn invloed in Europa nog verder vergroot. De relatie met de Russen wordt steeds problematischer door het optreden in Oekraïne. De vraag is daarom wat er met de fossiele tak van Eon moet gebeuren als die eenmaal is afgesplitst en toch verlies blijft maken.