Druk Kremlin op Moldavië, ook na zege pro-EU-blok

Pro-Europese partijen wonnen de verkiezingen in Moldavië nipt. Rusland kan en zal het land onder druk blijven zetten.

De druk op Moldavië werkt. Al meer dan een jaar worden de burgers van het armste land van Europa door Rusland onder druk gezet niet in te stemmen met een associatieverdrag met de Europese Unie. De Moldavische regering van de liberale premier Iurie Leanca heeft eind juni zo’n akkoord getekend. Met Oekraïne en Georgië. Tot ergernis van Moskou, dat dreigt dat Chisinau niet definitief voor die koers westwaarts moet kiezen.

De parlementsverkiezingen zondag in Moldavië gingen dan ook om de vraag of het Parlamentul straks het EU-verdrag gaat ratificeren. De kans blijft groot dat de volksvertegenwoordiging dit inderdaad gaat doen. Maar de prijs is wel hoger geworden.

De politieke spanningen nemen door de uitslag van de verkiezingen eerder toe dan af. Want Rusland heeft sinds zondag een paar extra troeven in handen gekregen. Bijvoorbeeld een loyale bondgenoot in het nieuwe parlement: de socialisten die vanuit het niets nu de grootste fractie hebben.

De drie partijen van de centrum-rechtse regeringscoalitie, die door wil gaan met Europa, hebben nog net de meerderheid in het parlement. Dat komt door de hoge kiesdrempel van zes procent die er toe heeft geleid dat maar vijf partijen zijn doorgedrongen. Maar de coalitie haalde slechts 44,8 procent; ruim zeven procentpunt minder dan de 52 procent in 2010.

Dat is winst voor het Kremlin. En daarbij blijft het niet. Klassiek links is zondag verscheurd. Door de opmars van de socialisten hebben de oude communisten hun traditionele positie verloren. De socialist Igor Dogon is nu de nieuwe leider van de linkse oppositie. Hij is veel openlijker tegen het associatieverdrag met de EU dan communistenvoorman Voronin. Die is voorzichtig voor dat akkoord, zij het dat hij de inhoud wil openbreken omdat uit angst toegang te verliezen tot de douane-unie die Rusland met Kazachstan en Wit-Rusland heeft gesloten. Dogon kiest volledig voor Rusland: in november was hij nog op bezoek bij president Poetin in het Kremlin.

Dogon heeft nog een andere troef. De onversneden pro-Russische partij Patria werd twee dagen voor de stembusgang uitgesloten van deelname, omdat ze zich volgens het hoogste gerechtshof door Moskou liet betalen. Dit verbod belast de uitslag. Als Patria had meegedaan, kan Dogon dreigen, zou de uitslag net anders zijn geweest.

Belangrijk is ook dat de socialisten en communisten hun machtspositie hebben aan de randen van Moldavië: in het noorden langs de grens met Oekraïne en in het zuiden waar de Turks-christelijke Gagaoezen wonen. In beide streken voelt de bevolking zich geminacht door de elite in Chisinau. Russische culturele en religieuze instellingen zijn hier actief bezig om de lokale bevolking te mobiliseren.

Dat boezemt de regering angst in, omdat het zou kunnen uitdraaien op een scenario à la Transnistrië, dat twintig jaar geleden onder Moskous protectie de facto is afgescheiden van Moldavië.