Mijn leren is schrijven

Schrijven of typen? Pen of laptop? Nog even en er woedt een richtingenstrijd in het onderwijs, met de traditieverdedigers tegenover de omhelzers van de moderne tijd. Beide partijen willen het beste voor kinderen en studenten. Aan beide zijden regeert vals sentiment. O hoe mooi is het oude handschrift toch. O hoe mooi zijn de nieuwste ontwikkelingen. En steeds luider klinkt, in wederzijds overstemmend koor, het refrein: Weg met jullie! Dat is improductief en onnodig.

Het staat buiten kijf dat laptop en iPad geweldige uitvindingen zijn, ook voor het onderwijs. Ze vergroten de mogelijkheden van de leerlingen om het onderwezene te verrijken met eigen research. En ze leren de typevaardigheid aan, waarzonder niet meer kan worden gefunctioneerd in de gecomputeriseerde samenleving.

Even onweerlegbaar is het onderwijskundige belang van het fysieke schrijven. Op de basisschool wordt de fijne motoriek erdoor ontwikkeld. In het middelbaar en vervolgonderwijs is het effect mentaal. Schrijven is leren. Uit recent onderzoek blijkt dat wie iets opschrijft, dat direct al interpreteert en in zijn geheugen opslaat.

Veel scholieren en studenten prefereren iPad en laptop. Typen gaat sneller en kost minder inspanning. Daarnaast biedt een openstaande laptop afleiding buiten de les om, mocht die als saai worden ervaren. Daar hebben docenten geen last van, ook doordat ze „heel geïnteresseerd” bleef kijken, zei een studente sussend tegen deze krant – alsof ze college liep voor het genoegen van de docent. Ze zit fout. Ze leert niks. Leren is geen tijdverdrijf, ‘leuk’ is hooguit mooi meegenomen: afleiding levert weinig op. Verveling leidt tot nieuwe gedachten.

Laptop en iPad betekenen belangrijke nieuwe, en dus extra, leerstof. Inhoudelijk, maar ook moet onderwezen worden hoe deze technologie te gebruiken zonder dat het leidt tot inactief denken. Daarnaast is daadwerkelijk schrijven geen kwestie van nostalgie maar noodzaak.