‘Groene vakantielijst blijkt niet te deugen’

Dat schreef Trouw vorig week

illustratie Martien ter Veen

De aanleiding

Vorige week schreef dagblad Trouw over een online database van de meest duurzame vakantiebestemmingen. Deze database van Green Destinations, gemaakt door verschillende onderzoeksinstellingen, rammelt volgens Trouw aan alle kanten. De kop van het artikel: ‘Groene vakantielijst blijkt niet te deugen’.

Waar is het op gebaseerd?

Het artikel van Trouw volgt op een stuk in de Volkskrant van een dag eerder. De Volkskrant vraagt Albert Salman, betrokken bij het maken van de database, om de tien meest duurzame bestemmingen te rangschikken. In het artikel geeft Salman aan dat de database alleen is gebaseerd op de duurzaamheid van de bestemming zelf en dat het vervoer er naartoe niet is meegerekend. Dit gezegd hebbende noemt Salman de Azoren in Portugal de meest duurzame vakantiebestemming. Dat is ook de kop van het artikel. Trouw schrijft een dag later dat de top tien van Salman niet klopt. Het dagblad citeert Paul Peeters, lector Duurzaam Toerisme en Transport aan hogeschool NHTV in Breda. Peeters zegt dat de reis naar de bestemming veel belangrijker is dan de duurzame initiatieven op de bestemming. En dus rammelt de groene vakantielijst aan alle kanten.

En, klopt het?

Twee artikelen over hetzelfde onderwerp, maar met een totaal verschillende teneur. Wat is hier aan de hand? Laten we eerst eens de databank zelf bekijken. Duizend vakantiebestemmingen, van het Nederlandse Noordwijk tot Ha Long Bay in Vietnam, krijgen een beoordeling op basis van duurzaam beleid. Noordwijk scoort bijvoorbeeld goed doordat de gemeente fors inzet op zonnepanelen. Het vervoer naar de bestemming wordt niet meegerekend. Terwijl de reis, en zeker met het vliegtuig, voor de meeste aanslag op het milieu zorgt. Je zou dus kunnen zeggen dat de toptien in de Volkskrant voor de Nederlandse reiziger niet klopt. Dat is ook de kritiek van Trouw-journalist Hans Marijnissen. Volgens hem is de ranking misleidend.

Maar deugt de hele database voor groene vakantiebestemmingen dan niet? Niet per se, want de database, mede gefinancierd door de Europese Commissie, is bedoeld om inzicht te geven in de duurzame initiatieven van de bestemmingen zelf. „How green, clean and responsible is your holiday destination?”, kopt de Engelstalige website. De database zal ook gebruikt worden door touroperators en consumenten in andere landen. Daarom is het vervoer niet meegenomen in de berekeningen.

We bellen nog een keer met Paul Peeters. De criticus uit het stuk van Trouw kwam er later trouwens achter dat zijn eigen hogeschool meewerkt aan de database. Dat is niet vreemd, zegt hij, zijn specialisme ligt vooral op het terrein van transport „en daar is deze database dus niet voor bedoeld”. Peeters staat nog steeds achter zijn citaat dat het vervoer naar een vakantiebestemming de grootste aanslag op het milieu vormt. Maar verder zegt hij nu: „Met de duurzaamheidsberekeningen in deze database is niets mis. Het ligt er nu vooral aan wat een consument met deze informatie doet.” De database kan volgens hem bijvoorbeeld van pas komen voor iemand die de duurzaamste locatie in Portugal zoekt.

Conclusie

De database van Green Destinations rangschikt de bestemmingen enkel op duurzaam beleid. Je kunt daar als consument op twee manieren tegenaan kijken. De reis bepaalt voor het overgrote deel hoe duurzaam je vakantie is, dus kan je zeggen dat deze database niet deugt. Of dat de groene database zeker niet genoeg is om je duurzame vakantie volledig op te baseren. Maar dat maakt de website nog niet onbruikbaar. Als je bijvoorbeeld de meest duurzame locatie in Spanje zoekt, kan de database nog best van pas komen. Omdat nergens op de website de suggestie wordt gewekt dat deze database om meer gaat dan alleen de bestemming, hechten we het meeste belang aan de tweede manier van kijken. We beoordelen de stelling dan ook als grotendeels onwaar.